raškolovano.znanje(o^o)

Icon

kolektivno samoobrazovanje u umetnosti i kulturi…

Postpedagogija :: Miško Šuvaković

Pojam ‘postpedagogija’ je izveo američki deridijanac Gregory L. Ulmer u vezi sa koncepcijama ’scene pisanja’ Jacquesa Derride, a primenio ga je na sasvim različite ‘autore’, kao što se u psihoanalitičar Jacques Lacan, skulptor i performance umetnik Joseph Beuys, filmski reditelj Sergei Eisenstein i pozorišni reditelj Antonin Artaud. Za Ulmera pojam postpedagogije (post/e/-pedagogy) ukazuje na kretanje preko konvencionalne pedagogije do uspostavljanja pedagogije u eri elektronskih medija.

Ja ću u ovom tekstu post-pedagogijom označiti nekoliko različitih mogućnosti:

(1)   otvaranje tradicionalnog pedagoškog procesa (procesa prenosa ‘ideja’ /znanja/ od učitelja na učenike) ka istraživačkom ili bihevioralnom radu ravnopravnih saradnika koji uče jedni od drugih[1],

(2)   anarhističko destruisanje  kanona, pravila, kriterijuma i zakona pedagogije, na način izvođenja pedagoške situacije kao ludističkog i emancipatorskog čina stvaranja[2],

(3)   poništavanje (destrukcija, dekonstrukcija, relativizacija, decentraliziranje, relativizacija odnosa margine i centra) sopstvenog statusa ‘učitelja kao posednika znanja’[3],

(4)   postavljanje teorijskog ili pedagoškog predavanja kao otvorenog, nomadskog i interaktivnog umetničkog dela[4],

(5)   izvođenje teorijskog, autopoetičkog ili pedagoškog predavanja kao ‘događaja’ koji se ne može precizno identifikovati kao predavanje u teorijskom smislu, kao umetničko delo (meta-predstava) ili kao neka vrsta promotivne radionice[5],

(6)   postavljanje čina teorijskog izlaganja kao scenskog događaja ili na način scenskog događaja sa razradom posebnih retoričko-verbalnih, bihevioralnih (telesno-gestualnih) i medijskih (upotreba reproduktivnih medija oprimerenja stavova) primera ili artikulacija-i-atrakcija na sceni izlaganja (predavanja i poduke)[6],

(7)   postavljanje čina teorijskog izlaganja u sistem medijskih reproduktivnih komunikacija (radio, televizija, LP ploče ili CD-i)[7],

(8)   izvođenje teorijskog čina izlaganja u sistem interaktivnih elektronskih medija (kompjuterske mreže ili tehnike multimedije i VR /virtuelne realnosti/)[8], drugim rečima, ovde postoji mogućnost očekivanja odziva slušaoca i njegovog intervenisanja u okviru predloženih predavačevih tema i eksplikacija,

(9)   uspostavljanje bilo koje umetničke prakse kao osnovnog modela (tela) kojim se izvodi prikazivanje, zastupanje, demonstriranje ili označiteljsko izvođenje (testiranje) teorijskih pretpostavki i mogućnosti, to znači da se pokazuje sredstvima umetnosti kako se uspostavlja teorijski metagovor (pedagoški nivo) i kako se u metagovor uvode označitelji (lanci, mreže) koji pokazuju kako metagovor biva nemoguć, ali postoji i inverzni put koji pokazuje kako se teorija uvodi u umetnost posredstvom performerskih i teatarskih taktika, odnosno, kako se za teoriju konstruišu stvarna ili prividna tela ‘od’ tragova umetnosti.[9]

Verovatno su mogući i drugi različiti primeri. Ali, ono što je bitno za razumevanje postpedagogije jeste da se ‘pojam’ pedagogije redefiniše (transformiše, transfiguriše) kao ‘produktivna praksa izvođenja’ na stvarnoj ili fikcionalnoj ’sceni’ (ekranu). Pri tome, pedagoški čin nije prenošenje jednog ‘kristalisanog znanja’ od jednog subjekta (subjekta-gospodara znanja) ka drugom subjektu (subjektu-bez-znanja), već jeste uspostavljanje mogućnosti da različiti individuumi na konceptualno demonstrativan način konstruišu sebe i drugog kao subjekta znanja posredstvom teorijskih, umetničkih ili kulturno-medijskih materijalnih aparata. Reč je, zapravo, o dinamičnim interaktivnim epistemologijama ili teoriji na delu.


[1] Taj proces učenja kroz istraživanje je razrađen u grupi Art&Language početkom 70ih godina. Na primer, Therry Atkinson i Michel Baldwin ga definišu sledećom shemom: “Searched by the index of = def. A-L(x)(if x is a member of A-L then (($y) x learns a from y and x ¹ y))”.

[2] Na primer, različite strategije Johna Cagea tokom njegovih univerzitetskih predavanja. Jedan takav postpedagoski gest je davanje najviše ocene ‘A’ na početku držanja kursa bez provere znanja koja se obično vrši na kraju kursa.

[3] Na primer, Cvetan Todorov o kasnom Rolandu Barthesu govori kao o ‘misliocu’ i ‘piscu’ koji obara diskurs učitelja. On kaže da Barthesove knjige nisu izlaganje ideja, nego verbalni gestovi (action writing). On kaže da se Barthes razvija od teroriste (onog koji konstruiše, menja i nudi epistemologiju) u egositu (onoga ko uživa u epistemologiji).

[4] Na primer, predavanja Josepha Beuysa koja su izvođena kao umetnički događaj (performance, happening, akcija).

[5] Na primer, predavanja Roberta Wilsona koja on drži kao neku vrstu pedagoškog ili teorijskog performancea tematizujući i tumečeći svoju teatarsku poetiku.

[6] Ovom vrstom predavačkog rada su se bavili mnogi. Mogu se, u modernoj, navesti predavanja Martina Heideggera ili Ludwiga Witgensteina, o čemu postoje brojne anegdote. Na primer, o Heideggerovom pevanju ili Wittgensteinovom ležanju na podu učionice dok predaje. Ali, zamisao konceptualno namerene teatralizacije predavačko-pedagoškog čina se može otkriti u Lacanovima predavanjima o matemima ili njegovom televizijskom nastupu i predavanju koje je držao za mediji televizije o samoj televiziji. Tu se mogu navesti i predavanja filozofa Jacquesa Derride, filozofa Petera Sloterdijka, teoretičara kultrure Borisa Groysa…

[7] Mnogobrojni primeri se mogu navesti od Johna Cagea do Jacuesa Lacana, Jacquesa Derride ili Salvoja Žižeka.

[8] Primeri su različiti i mogu se naći mnogobrojni net-artisti ili teoretičari čiji se rad posredstvom mreže komunicira. kroz pedagoške moduse (na primer, critical art ensemble).

[9] Primer su teorijsko-teatarski ili teorijsko performerski radovi TkH: Teorije koja Hoda. TkH je radila sa teorijskim konstrukcijama koje je realizovala kroz javno (performersko) izvođenje da bi pokazala telo teorije.

http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/digg_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/reddit_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/stumbleupon_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/delicious_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/technorati_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/google_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/myspace_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/facebook_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/twitter_48.png

Category: Rečnik samoobrazovanja

Tagged: , , , , , , , ,

Leave a Reply

Deschooling Classroom

Deschooling Classroom is a project that addresses the contemporary independent cultural scenes in the region, researching and offering an alternative to the hierarchical models of education in the art and culture. Methodologically, the project moves away from the concepts of individual authorship and expertise, and advocates open collective educational structures where self-organised communities facilitate horizontal production, exchange and distribution of knowledge.