raškolovano.znanje(o^o)

Icon

kolektivno samoobrazovanje u umetnosti i kulturi…

[Radničko] Samoupravljanje :: Ivana Marjanović, Vida Knežević

Samoupravljanje je niz metoda, veština i tehnika kojima pojedinci ili grupe mogu efektno usmeriti svoje aktivnosti ka postizanju svojih ciljeva.

Radničko samoupravljanje[1] je organizacioni model ekonomije u kojem radnici imaju moć donošenja odluka, nasuprot tradicionalnom autoritativnom konceptu organizacije gde postoji podela između onih koji donose odluke (savet menadžera, direktor, poslodavac) i onih koji te odluke izvršavaju (radnici).

Radničko samoupravljanje je koncept državne strukture koji je u izvesnom obliku bio uveden u bivšoj Jugoslaviji (Federativnoj Narodnoj Republici Jugoslaviji i Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji). Posle Rezolucije Informbiroa[2], isključivanjem KPJ (Komunističke Partije Jugoslavije) iz Informbiroa u junu 1948. i prekida sa SSSR-om ovaj model, kao odgovor na i kritika sovjetskog sistema, funkcioniše u Jugoslaviji između šezdesetih i osamdesetih godina.

Radničko samoupravljanje u Jugoslaviji bilo je koncipirano kao mešavina centralizovano planiranog socijalizma Sovjetskog Saveza i Zapadne tržišne ekonomije. Mada je radničko samoupravljanje predstavljalo demonstraciju direktne demokratije, gde su radnici bili u poziciji da odlučuju o određenim pitanjima, stroga kontrola vladajuće Komunističke partije u obliku administrativnog kadra bila je sveprisutna. Tako je ovaj vid „direktne” demokratije bio primenjen samo na nižim organizacionim nivoima, u obliku Radničkih saveta koji su imali autonomiju u donošenju odluka vezanih za raspodelu plata, pitanja zaposlenja itd. Ipak, Partijski komitet je odlučivao o temama višeg nivoa poput kadrovskih pitanja. Sve ovo je učinilo koncept radničkog samoupravljanja hermetičnim, autokratskim i prema tome nedosledno uvedenim i primenjenim.

Ipak, može biti značajno iznova preispitati ovaj pojam i ukazati na potencijal radničkog samoupravljanja kao jednog alternativnog organizacionog modela koji može biti ponovo prisvojen od strane novih nezavisnih, samo-organizovanih kulturnih i umetničkih praksi koje su aktivne u kontekstu neo-liberalnog kapitalizma i tranzicije koja mu prethodi.


[1] Vidi: Todor Kuljić, Yugoslavia’s Workers’ Self-Management, Transkript video rada Olivera Resslera, http://www.republicart.net/disc/aeas/kuljic01_en.htm

[2] Reč Informbiro je jugoslovenska skraćenica za Informativni biro, od Komunistički informativni biro .

http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/digg_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/reddit_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/stumbleupon_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/delicious_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/technorati_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/google_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/myspace_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/facebook_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/twitter_48.png

Category: Rečnik samoobrazovanja

Tagged: , ,

One Response

  1. Sue Massey kaže:

    Great post. I will read your posts frequently. Added you to the RSS reader.

Leave a Reply

Deschooling Classroom

Deschooling Classroom is a project that addresses the contemporary independent cultural scenes in the region, researching and offering an alternative to the hierarchical models of education in the art and culture. Methodologically, the project moves away from the concepts of individual authorship and expertise, and advocates open collective educational structures where self-organised communities facilitate horizontal production, exchange and distribution of knowledge.