расшколувано.знаење(o^o)

Icon

колективно самообразование во уметноста и културата…

Deschooling :: Сузана Милевска

поврзани поими: деинституционализација, самообразование, неформално образование, учење дома, доживотно учење, вмрежено учење/мрежи за учење, самоорганизација, вернакуларно

Критичкиот поим deschooling не може исклучиво да се поврзе со славниот стих на Пинк Флојд „не ни треба образование”. Тој не се залага за расчистување со секое образование и не се однесува на некаков повик за бунт против образованието. Пред сè, овој термин го поставува прашањето каква е едукацијата што треба да ја замени институционализираната, монополизираната, хиерахизираната и комодифицираната едукација што се реализира со векови. Иако „deschooling” зазвучува како некој вид поструктуралистички и деконструктивистички модел на критичка интерпретација на моќните режими на знаење базирани врз општество што контролира и образовен систем на контрола (да се присетиме на Жак Дерида, Мишел Фуко, Жил Делез) заслугата за терминот „deschooling” му припаѓа на Иван Илич. Тој го скова терминот „deschooling” во 1971 година во својата „old-skool” книга Deschooling Society.[i]

Иван Илич е австриски философ, општествен критичар, полимат и полиглот. Како свештеник (кон крајот на животот се откажува од Римокатоличката црква) патувал и живеел во разни места (Мексико, Соединетите држави, Германија), каде се посветувал на различни хуманистички цели. Тој е еден од претходниците на постколонијалната критика на црквата, тврдејќи дека емисарите и странските мисии се форма на индустриска хегемонија и како такви чин на  „борба за опстанок”. Уште поважно, тој се залагал за создавање дружељубиви, а не манипулативни институции, за универзална и само-насочена едукација, како и за меѓународни општествени врски, користејќи течни, неформални аранжмани. Иако понекогаш упатува на веќе постојни идеи на Everett Reimer и на Basil Yeaxlee, неговото дело е исклучително храбро и ги одразува неговите критички стојалишта за корумпираните институции на современата западна култура и нивните ефекти базирани врз старите и прифатени практики на образование, лекување, работа, движење, искористување на енергијата и економскиот развој. Тој јасно укажува на честото мешање на подучувањето и учењето, го одделува убедувањето од едукацијата, дипломата од знаењето и вештината на зборувањето од способноста да се каже нешто ново.

Тука доаѓаме до неколку идеи поврзани со повикот за „ deschooling”. Една од најважните и најнапредни алтернативи за институционализираното образование е раниот концепт за вмрежено учење што може да се најде во делото на Илич. Пред дури и интернетот широко да се распространи, тој пишува дека најрадикална алтернатива на училиштата би била мрежата или сервис-службата што на секој човек би му ја понудила истата  можност да ги споделува своите актуелни интереси со другите кои се занимаваат со истите интереси.[ii] Неговиот опис на вмрежениот систем за учење звучи исклучително иновативно и на моменти дури и пророчки во однос на времето кога се појавува:

Дејствувањето на мрежата за спојување по колегијална основа би било едноставно. Корисникот би се идентификувал со името и адресата и би ја опишал активноста за која би бил заинтересиран. Компјутерот би му ги пратил имињата и адресите на сите оние кои го поставиле истиот опис. Зачудувачки е што толку едноставна услуга никогаш широко не била користена за јавно вреднувана активност. [iii]

Вмрежено учење е значаен исчекор што ни помага да ја сфатиме важноста на радикалното размислување на Илич за нужните промени во едукацијата за поставување посовремени дискусии за само-образованието. Станува збор за процес на развивање и одржување врски меѓу луѓето и размена на информации, како и за комуницирање на начин што ќе го поддржи другиот во процесот на учење. Ако за институционализацијата на образованието се смета дека се стреми кон институционализација на општеството, следствено тој верува дека идеите за де-институционализација на образованието се почетна точка за де-институционализација на општеството.

Вмреженото учење (слично на учењето што произлегува од заедницата) е концепт кој е создаден многу подоцна и се базира врз принципите на учење во кој индивидуите создаваат online идентитет и креираат релации со други луѓе, разменуваат информации, со цел да го разменуваат и развиваат своето знаење. Како и да е, без разлика на технолошката разлика, тоа наликува токму на претскажувањето на Илич:

Актуелната потрага по нови образовни канали мора да биде претворена во потрага по нивниот институционална спротивност: образовните мрежи кои ја зголемуваат можноста за секој да го трансформира секој миг од својот живот во учење, споделување и грижа. [iv]

Концептот на вернакуларноста главно е поврзан со начинот на кој рационалниот јазик го игнорира мајчиниот јазик, но очигледно за Илич процесот на разнишување на мајчиниот јазик исто така е почетна точка за воспоставување општество на контрола преку образованието.

Иако многу значајно во доцните 60-ти и 70-ти од почетокот на 80-тите делото на Илич често беше занемарено заради оценките дека е премногу радикално и контроверзно. Некои од другите карактеристики кои му се припишуваат се: реакционер, левичар, конзервативец, марксист, анархист, либерален теолог, пророк, гуру, дружељубив гуру, учител, сонувал, мислител, философ, нонконформист, критичар на институциите, интелектуален стрелец, туку и „либертаријанец”.

Сепак, неговото сложено и универзално образование и неговата исклучителна ерудиција прават неговите текстови да бидат постојано изненадувачки и релевантни четива во рамките на различни контексти, особено во современите проекти кои се насочени кон само-образованието, како што е Расшколувано знаење: http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/?cat=4 . [v]

Фусноти:


[i] Illich, Ivan, Deschooling Society, Harrow; 1st Harrow Edition, edition 1972, or Marion Boyars Publishers Ltd, 2000

[ii] Illich, Ivan, “Introduction” Deschooling Society, <http://ournature.org/~novembre/illich/1970_deschooling.html>, Пристапено на 2009-05-15 .

[iii] Illich, Ivan, Deschooling Society, chapter six <http://ournature.org/~novembre/illich/1970_deschooling.html>, Пристапено на 2009-05-15 .

[iv] Ibid., chapter six

[v] Повеќе за концептот на Илич за „deschooling” и за неговите други дела во Smith, M. K. (1997, 2004, 2008), “Ivan Illich: Deschooling, conviviality and the possibilities for informal education and lifelong learning”, The encyclopedia of informal education, http://www.infed.org/thinkers/et-illic.htm, Accessed on 2009-05-17

http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/digg_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/reddit_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/stumbleupon_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/delicious_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/technorati_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/google_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/myspace_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/facebook_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/twitter_48.png

Category: Dictionary of Self-education

Tagged: , , , , ,

Leave a Reply

Deschooling Classroom

Deschooling Classroom is a project that addresses the contemporary independent cultural scenes in the region, researching and offering an alternative to the hierarchical models of education in the art and culture. Methodologically, the project moves away from the concepts of individual authorship and expertise, and advocates open collective educational structures where self-organised communities facilitate horizontal production, exchange and distribution of knowledge.