raškolovano.znanje(o^o)

Icon

kolektivno samoobrazovanje u umetnosti i kulturi…

Edukacija i samo-obrazovanje :: Bojan Đorđev

U poslednje vreme, mnogi kritički obrazovni i umetničko-obrazovni projekti se bave pronalaženjem adekvatnijeg termina koji bi zamenio edukaciju. Zbog toga je edukacija u naslovu odrednice precrtana – kao apel za novim, alternativnim pojmom.

Etimološki, reč edukacija je izvedena iz latinskog (educare) sa značenjem “odgojiti” “podići”, “obučiti”, putem “education/nis” odgajanja, podizanja. U poslednje vreme, postoji tendencija vraćanja drugačijoj pretpostavci, da je edukacija izvedena iz drugog glagola: (educere), sa značenjem “izvesti iz” ili ” povesti napred” (Wikipedia). Ova druga verzija etimologije podrazumeva izvođenje iz nečega u nešto drugo, iz jednog stanja u drugo. Kao izvođenje iz mraka. Takođe bih naglasio da ovo značenje implicira da neko vodi nekog drugog – u slučaju edukacije (u tradicionalnom zapadnom sistemu obrazovanja) nastavnika koji izvodi učenika iz mraka neznanja, nedostatka znanja – do stanja posedovanja znanja. Ovakvo poimanje obrazovanja, gde neko podučava nekog drugog – gospodar znanja podučava onog sa manje ili bez znanja, je razlog zbog kojeg alternative tradicionalnim pojmovima obrazovanja distanciraju svoju praksu dodavanjem prefiksa samo terminu obrazovanje, kao trenutnu, najvidljiviju razliku. Tako, prva stvar koju treba učiniti je izbegavanje autoritarne pozicije nastavnika kao jedinog vlasnika ‘znanja’, ili kako Jacques Rancière kaže:

Pedagoški mit (o podučavanju kao umetnosti objašnjenja) deli svet na dva dela. Još preciznije, deli inteligenciju na dva dela. Taj mit tvrdi da postoji inferiorna i superiorna inteligencija. Prva registruje opažaje slučajno, zadržava ih, interpretira i ponavlja empirijski, u okviru zatvorenog kruga navike i potrebe. Ovo je inteligencija malog deteta i običnog čoveka. Superiorna inteligencija zna stvari na osnovu razuma, napreduje uz pomoć metoda, od jednostavih do komplikovanih, od delova ka celini. [1]

Samo-obrazovna tehnika s-o-s projekta se bazira na Rancièreovoj teoretizaciji primera ‘neukog učitelja’ Josepha Jacotota, i konceptu post(e)-pedagogije Gregoryja Ulmera. Korišćenje ovih koncepata u samo-obrazovanju bi trebalo da precrta tog ‘drugog’, predavača iz etimologije edukacije. U tom smislu s-o-s projekat se oslanja na knjigu(e, tekstove) kao izvor na jednoj strani, i slobodnu diskusiju između jednakih koja pre-označava međusobna iskustva, na drugoj strani.


[1] Jacques Rancière (1991), The Ignorant Schoolmaster: Five Lessons in Intellectual Emancipation, Stanford Cal: Stanford University Press, str. 7.

http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/digg_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/reddit_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/stumbleupon_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/delicious_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/technorati_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/google_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/myspace_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/facebook_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/twitter_48.png

Komodifikacija znanja :: Iva Nenić

Produkcija i menadžment znanja (način na koji se informacija stvara, prezentuje, arhivira, prenosi, deli, prosuđuje) je podređen materijalnim uslova zadatog istorijskog trenutka kao i specifičnosti kulturalnih edukacijskih praksi. Sam objekt znanja u post-industrijskom društvu menja se rapidno usled ubrzanog tehnološkog razvoja i rezultirajuće sveprisutnosti informacije. Logika kapitala prodrla je u savremeno polje edukacije, menjajući koncept znanja od organizovane mase informacija u informacijsku robu. Kako je Louis Althusser upozorio: “ideološki državni aparat, koji je postavljen na dominantnu poziciju u zrelim kapitalističkim društvenim formacijama kao rezultat nasilnih političkih i ideoloških klasnih borbi protiv njegovih starih dominantnih ideoloških aparata – jeste edukacijski ideološki aparat”[1]. Pozni kapitalizam reguliše proces učenja na način u okviru koga se dominantna ideologija ne manifestuje kao jednostavna implementacija državnih hegemonih principa, već kao dublja promena u samom jezgru sistema edukacije: znanje se komercijalizuje, količina i relevantnost informacija rapidno raste, nove tehnologije postaju conditio sine qua non svakog procesa učenja. Svestan ove situacije Jean François Lyotard piše: “znanje se proizvodi i proizvodiće se kako bi bilo prodato, ono jeste i biće konzumirano kako bi se valorizovalo u novoj proizvodnji: u oba slučaja, cilj je razmena.”[2] Ovi regulativni principi utiču takođe i na ulogu samog učenja: danas, nije pitanje znanja koje se stiče u svrhe sopstvenog usavršavanja, već utilitarnog znanja koje se može iskoristiti na tržištu, kroz ulaganje maksimuma sposobnosti i imaginacije. Znanje kao roba-na-prodaju jeste obeležje kasnog kapitalističkog hegemonog know-how pristupa, u kome je spretnost u radu sa informacijama (posedovanje brzine i lokacije) važnija od težnje ka individualnoj kreativnosti izvan konvencijalnog institucionalnog okvira. Vrednosti nematerijalnog rada, kreativnosti i inovacije, sa druge strane, prepoznate su od strane tržišta, što je rezultiralo parazitskom eksploatacijom nematerijalnog domena od strane materijalnog[3].

Komodifikacija znanja, stoga, jeste proces transformacije koji se dešava u osnovi edukacijskog sistema ali i trenutno dominantno stanje znanja. Poziv na kontra-akciju u smislu različitih oblika kritike i kontrahegemonije, cilja jednako na teoriju i praksu. Pitanje jeste kako misliti vrednost znanja danas i kako razviti otvorene i autorefleksivne načine edukacije koji se razlikuju od konvencionalnih procedura. Neophodno je da ove strategije rade jednako sa lokalnim i globalnim uslovima, kao što su socijalne nejednakosti ili razlike među onima koji imaju efektivni pristup informacijskim i digitalnim tehnologijama i onih koji nemaju, kako bi ušli u trag određenim potrebama i izgradili kontekstom određene specifične taktike borbe protiv vladajuće logike kognitivnog kapitalizma. 


[1] Louis Althusser (1971), “Ideology and Ideological State Apparatuses”, in Lenin and Philosophy and Other Essays, Monthly Review Press, New York-London, str. 127-187, 152.

[2] Jean François Lyotard (1984), The Postmodern Condition: A report on knowledge, University of Minnesota Press, Minneapolis, str. 4

[3] Matteo Pasquinelli, “Immaterial Civil War: Prototypes of Conflicts Within Cognitive Capitalism”, Barcelona, September 2006, str. 8 http://www.rekombinant.org/ImmCivilWar.pdf

http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/digg_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/reddit_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/stumbleupon_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/delicious_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/technorati_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/google_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/myspace_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/facebook_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/twitter_48.png

Tag Cloud