deschooling.classroom(o^o)

Icon

collective self-education in the arts and culture…

Dodatak prvoj glavi prvog izdanja Kapitala (1867) :: Karl Marx

On occasion of the publication of his 2 books [The Ignorant Schoolmaster, bulimics Poetics of Knowledge] Jacques Rancière visited Serbia, information pills Croatia and Slovenia from March 29 to April 04, 2010. In Belgrade, Zagreb, Rijeka and Ljubljana Rancière held 3 lectures and several discussions.

Participants of the Deschooling Classroom project had opportunity to meet and discuss with the famous French philosopher about his lecture in Belgrade, and also about his critical ideas from the  book The Ignorant Schoolmaster, which is one of the tree most important references for this project.

Here you can find an audio documentation of the Rancière’s discussion with the Deschooling Classroom participants:

http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/uploads/2010/04/DSC-razgovor-sa-Ranciereom.wma

Here you can find an audio documentation of the Rancière’s Belgrade lecture The Method of Equality: Politics and Poetics:

http://boo.mi2.hr/~pietro/Method_of_Equality.mp3

For more info about the philosopher, his books and the events in Belgrade, Zagreb, Rijeka and Ljubljana, visit:

http://ranciere.mi2.hr/

http://www.edicijajugoslavija.net

Ovaj tekst je grupa ” Čitanje Marksovog Kapitala” koristila kao jedan od materijala za radionicu sa Dušanom Grljom.

Oblik vrednosti

Analiza robe je pokazala da ona predstavlja nešto dvorodno – upotrebnu vrednost i vrednost. Stoga, ailment
da bi neka stvar imala oblik robe, order
mora imati dvojaki oblik, oblik neke upotrebne vrednosti i oblik vrednosti. Oblik upotrebne vrednosti je oblik samog robnog tela, gvožđa, platna itd., njegov čulno osetan oblik postojanja. To je prirodan oblik. Oblik vrednosti robe jeste, naprotiv, njen društveni oblik.

A kako se izražava vrednost neke robe? Dakle, kako ona dobija svoj pojavni oblik? Kao odnos raznih roba. Da bismo pravilno analizirali oblik sadržan u takvom odnosu, moramo poći od njegovog najprostijeg, najnerazvijenijeg vida. Najprostiji odnos neke robe je, očigledno, njen odnos prema jednoj drugoj robi, svejedno kojoj. Stoga odnos dveju roba predstavlja najprostiji izraz vrednosti za neku robu.

I. Prost oblik vrednosti

20 aršina platna = 1 kaput ili: 20 aršina platna vrede koliko 1 kaput.

Tajna svakog oblika vrednosti se nalazi u tom prostom obliku vrednosti. Zato analiza tog oblika i predstavlja glavnu teškoću.

§ 1. Dva pola izraza vrednosti:

relativni oblik vrednosti i ekvivalentski oblik.

Dve vrste robe, platno i kaput, igraju, očigledno, dve različite uloge u prostom izrazu vrednosti. Platno je roba koja izražava svoju vrednost u robnom telu koje se razlikuje od njega samog, u kaputu./str. 685/ S druge strane, ova vrsta robe – kaput – služi kao materijal u kome se izražava vrednost. Jedna roba igra aktivnu, a druga pasivnu ulogu. Za robu koja svoju vrednost izražava u nekoj drugoj robi kažemo: njena vrednost je predtavljena kao relativna vrednost, ili se ona nalazi u relativnom obliku vrednosti. Naprotiv, za drugu robu, ovde za kaput, koja služi kao materijal za izražavanje vrednosti, kažemo: ona funkcioniše kao ekvivalent prve robe, ili ona se nalazi u obliku ekvivalenta.

I bez podrobnije analze, jasne su sledeće tačke:

a) Nerazdvojivost oba oblika

Relativni oblik vrednosti i ekvivalentski oblik su dva nerazdvojna momenta jednog istog izraza vrednosti, koji idu jedan sa drugim i uzajamno se uslovljavaju.

b) Polarnost oba oblika

S druge strane, oba ova oblika predstavljaju uzajamno isključive ili suprotne krajnjosti, tj. polove jednog istog izraza vrednosti. Oni se stalno razdeljuju na različite robe, koje izraz vrednosti stavlja u međusoban odnos. Na primer, vrednost platna se ne može izrazti platnom. 20 aršina platna = 20 aršina platna nije izraz vrednosti, već izražava samo određenu količinu upotrebne vrednosti, platna. Dakle, vrednost platna može se izraziti samo u drugoj robi, tj. samo relativno. Prema tome, relativni oblik vrednosti platna pretpostavlja da se neka druga roba prema njemu nalazi u ekvivalentskom obliku. S druge strane, ova druga roba, ovde kaput – koja figurira kao ekvivalent platna, dakle nalazi se u ekvivalentskom oblikune može se istovremeno nalaziti i u relativnom obliku vrednosti. Ona ne izražava svoju vrednost. Ona daje samo materijal za izražavanje vrednosti druge robe.

Svakako izraz: 20 aršina platna = 1 kaput ili: 20 aršina platna vrede koliko 1 kaput, uključuje i obrnut odnos: 1 kaput = 20 aršina platna ili: 1 kaput vredi koliko 20 aršina platna. Ali da bi se relativno izrazila vrednost kaputa, mora se obrnuti jednačina, a čim se to učini, platno postaje ekvivalent umesto kaputa. Dakle, jedna ista roba ne može se u jednom istom izrazu vrednosti istovremeno pojaviti u oba oblika. Štaviše, ti oblici se međusobno polarno isključuju.

Zamislimo razmensku trgovinu između proizvođača platna A i proizvođača kaputa B. Pre nego što se pogode, A kaže: 20 aršina platna vrede koliko 2 kaputa (20 aršina platna = 2 kaputa), a b naprotiv: 1 kaput vredi koliko 22 aršina platna (1 kaput = 22 aršina/str. 686/ platna). Najzad, posle dugog cenjkanja, slože se. A kaže: 20 aršina platna vrede koliko 1 kaput, a B kaže: 1 kaput vredi koliko 20 aršina platna. Ovde se oboje, platno i kaput, istovremeno nalaze u relativnom obliku vrednosti i ekvivalentskom obliku; ali, nota bene, za dve različite osobe i u dva različita izraza vrednosti, koji se samo u isto vreme pojavljuju. Za A se njegovo platno – zato što inicijativa za njega polazi od njegove robe – nalazi u relativnom obliku vrednosti, a roba drugoga, kaput, u ekvivalentskom obliku. Sa stanovišta B-a stvar stoji obrnuto. Prema tome, jedna ista roba nikad, pa ni u ovom slučaju, nema istovremeno oba oblika u jednom istom izrazu vrednosti.

c) Relativna vrednost i ekvivalent predstavljaju samo oblike vrednosti

I relativna vrednost i ekvivalent predstavljaju samo oblike vrednosti robe. Da li se neka roba nalazi u jednom obliku ili u obliku koji je polarna suprotnost ovome, zavisi isključivo od njenog mesta u izrazu vrednosti. To se jasno vidi u prostom obliku vrednosti, koji smo ovde prvo posmatrali.

Po sadržaju, oba izraza:

1) 20 aršina platna = 1 kaput ili 20 aršina platna vrede koliko 1 kaput,

2) 1 kaput = 20 aršina platna ili 1 kaput vredi koliko 20 aršina platna

ni po čemu se ne razlikuju. Po obliku, oni ne samo da se različiti, već su i suprotni. U izrazu 1) vrednost platna se relativno izražava. Stoga se ono nalazi u relativnom obliku vrenosti, dok je u isto vreme vrednost kaputa izražena kao ekvivalent. Kaput se, stoga, nalazi u ekvivalentskom obliku. Zato što su uzajamno izmenile mesta u jednom istom izrazu vrednosti, one su izmenile oblik vrednosti.

§ 2. Relativni oblik vrednosti

a) Odnos jednakosti

Pošto platno treba da izrazi svoju vrednost, od njega i polayi inicijativa. Ono stupa u neki odnos prema kaputu, tj. prema bilo kojoj drugoj robi, koja se razlikuje od njega samog. Taj odnos je odnos izjednačavanja. Osnova izraza: 20 aršina platna = 1 kaput je u stvari/str. 687/ platno = kaput, što, izraženo rečima, znači samo da roba kaput ima istu prirodu, istu supstanciju koju ima i roba platno, koja je od nje rzličita. U većini slučajeva to se previđa, jer svu pažnju privlači brojni odnos, tj. određena srazmera u kojoj se jedna roba izjednačuje sa drugom. Zaboravlja se da se veličine različitih stvari mogu brojno upoređivati tek kad se svedu na jednu istu jedinicu. Samo kao izrazi jedne iste jedinice one predstavljaju istoimene, a stoga i samerljive veličine. Dakle, u gornjem izrazu platno se odnosi prema kaputu kao prema sebi ravnom, ili kaput u odnosu prema platnu stoji kao stvar iste supstancije, kao nešto što je s njim istovetno. On se, dakle, kvalitativno izjednačuje s platnom.

b) Odnos vrednosti

Kaput predstavlja isto što i platno samo dok su i on i platno vrednosti. Pema tome, time što se platno odnosi prema kaputu kao prema sebi ravnom, ili time što se kaput izjednačuje s platnom kao sa stvari iste supstancije, izražava se da kaput u tom odnosu ima značenje vrednosti. On se izjednačuje s platnom samo utoliko ukoliko je i ono vrednost. Odnos jednakosti je, prema tome, odnos vrednosti, a odnos vrednosti pre svega izraz vrednosti ili bića vrednosti one robe koja izražava svoju vrednost. Kao upotrebna vrednost ili robno telo, platno se razlikuje od kaputa. Naprotiv, njegovo biće robe ispoljava se, izražava se ujednom odnosu u kome se neka druga vrsta robe, kaput, izjednačuje s njim, ili važi kao nešto što je s njim istovetno.

c) Kvalitativni sadžaj relativnog oblika vrednosti sadržanog u odnosu vrednosti

Kaput je vrednost samo ukoliko je stvarstven izraz ljudske radne snage utrošene na njegovu proiyvodnju, dakle koagulat apstraktnog ljudskog rada apstraktnog rada zato Što se ovde apstrahuje od određenog, korisnog, konkretnog kataktera rada sadržanog u njemu, a ljdskog rada zato što se rad ovde računa uopšte samo kao utrošak ljdske radne snage. Platno se, dakle, ne može odnositi prema kaputu kao prema nekoj stvari od vrednosti, ili, ono ne može stajati u odnosu prem kaputu ka vrednosti, a da ne stoji u odnosu rema njemu kao prema telu koje je sastavljeno samo od ljdskog rada. Ali kao vrednost, platno je koagulat jednog istog ljdskog rada. Prema tome, u okviru tog odnosa telo platno predstavlja supstanciju vrednosti, zajedničku njemu i platnu, tj. ljdski rad. Dakle, uokviru tog odnosa kaput važi samo kao vid vrednosti, a stoga i kao vid vrednosti platna, kao čilni pojavni oblik vrednosti platna. Tako se, po/str. 688/sredstvom odnosa vrednosti, vrednost neke robeizražava u upotrebnoj vrednosti  neke druge robe, tj. u nekom drugom robnom telu koje se razlikuje od njega samog.

d) Kvantitativna određenost relativnog oblika vrednosti sadržanog u odnosu vrednosti

Međutim, 20 aršina platna nisu samo vrednost uopšte, tj. koagulat ljudskog rada, već su i vrednost određene veličine, tj. u njima je opredmećena određena količina ljudskog rada. Prema tome, u odnosu vrednosti platna prema kaputu roba kaput se kvalitativno izjednačuje s platnom ne samo kao vrednosno telo uopšte, tj. kao otelotvorenje ljudskog rada, već i kao jedna određena količina ovog vrednosnog tela, 1 kaput, ne 1 tuce itd., ukoliko se u jednom kaputu nalazi upravo onoliko supstancije vrednsoti, ili ljudskog rada, koliko i u 20 aršina platna.

e) Celina relativnog obika vrednosti

Prema tome, pomoću relativnog izraza vrednosti vrednost robe dobija, prvo, oblik koji se rzlikuje od njene sopstvene upotrebne vrednosti. Upotrebno oblik te robe je npr. platno, dok svoj oblik vrednosti ta roba ima u svom odnosu jednakosti s kaputom. Na osnovu tog odnosa jednakosti, jedno drugo robno telo, koje se od nje čulno razlikuje, postaje ogledalo njenog sopstvenog vrednosnog bića, vid njene sopstvene vrednosti. Tako roba dobija samostalan oblik vrednosti, različit i nazavisan od njenog prirodnog oblika. A drugo, kao vrednost određene veličine, kao određene veličina vrednosti, roba se kvantitativno meri kvantitativo određenim odnosom ili srazmerom u kojoj se s njom izjednačuje drugo robno telo.

§ 3. Ekvivalentski oblik

a) Oblik neposredne razmenljivosti

Kao vrednosti sve su robe jednaki, međusobno zamenjivi i razmenjivi izrazi jedne iste jedinice, ljudskog rada. Stoga se neka roba može razmeniti za drugu robu ako ima oblik u kome se pojavljuje kao vrednost. Neko robno telo se može neposredno razmeniti za drugu robu ako njegov neposredna oblik, tj. njegov sopstveni telesni ili prirodni oblik u odnosu prema drugoj robi predstavlja vrednost ili važi kao vid vrednosti. Tu osobinu ima kaput u odnosu vrednosti/str. 689/ platna prema njemu. Inače se vrednost platna ne bi mogla izraziti u stvari – kaput. Dakle, tvrdnja da neka roba ima uopšte ekvivalentski oblik ynači samo da zhvaljujući njenom mestu u izrazu vrednosti njen sopstvani prirodan oblik važi kao oblik vrednosti za drugu robu, ili da ona ima oblik neposredne razmenljivosti za drugu robu. Dakle, nije potrebno da ona dobije oblik različit od njenog prirodnog oblika da bi se pred drugom robom pojavila kao vrednost, važila kao vrednost i na nju delovala kao vrednost.

b) Kvantitativna određenost nije sadržana u ekvivalentskom obliku

Ako kažemo da se neka stvar koja ima oblik kaputa može neposredno razmeniti za platno, ili da se neka stvar koja ima oblik zlata može neposredno razmeniti za sve druge robe – onda ovaj ekvivalentski oblik neke stvari ne sadrži uopšte nikakvu kvantitativnu određenost. Suprotno, pogrešno mišljenje javlja se iz sledećih razloga:

Prvo, na primer, roba kaput, koja služi kao materijal za izražavanje vrednosti platna, u jednom takvom izrazu uvek je kvantitativno određena, kao 1 kaput, a ne kao 12 kaputa itd. A zašto? Zato što 20 aršina platna u svom relativnom izrazu vrednosti nisu izraženi samo kao vrednost uopšte, već su i izmereni kao određena količina vrednosti. A to što 1 kaput, a ne 12 kaputa, sadrži onoliko rada koliko ga sadrže i 20 aršina platna, nema uopšte nikakve veze s karakterističnom osobinom robe kaput da se ona može neposredno razmenjivati za robu platno.

Drugo, ako su 20 aršina platna kao vrednost određene veličine iyraženi u 1 kaputu, onda je i obratno, veličina vrednosti 1 kaputa izražena u 20 aršina platna, dakle ito tako kvantitativno izmerena, ali samo indirektno, obrtanjem izraza, dakle ne kad kaput igra ulogu ekvivalenta, već, naprotiv, kad svoju sopstvenu vrednost relativno predstavlja u platnu.

Treće, formulu 20 aršina platna = 1 kaput ili: 20 aršina platna vrede koliko 1 kaput – možemo izrazti i na ovaj način: 20 aršina platna i 1 kaput su ekvivalenti ili oba predstavljaju jednake vrednosti. Ovde ne izražavamo vrednost bilo koje od ove dve robe u upotrebnoj vrednosti one druge. Stoga se ni jedna ni druga roba ovda ne stavlja u ekvivalentski oblik. Ekvivalent ovde označava samo jednakost veličina, pošto su obe stvari prethodno u našoj glavi prećutno svedene na apstrakciju vrednosti./str. 690/

c) Osobenosti ekvivalentskog oblika

a) Prva osobenost ekvivalentskog oblika: upotrebna vrednost postaje pojavni oblik svoje suprotnosti, vrednosti

Prirodan oblik robe postaje oblik vrednosti. Ali, nota bene, ovaj quid pro quo zbiva se za neku robu B (kaput, ili pšenicu, ili železo itd.) samo u okviru odnosa vrednosti, u koji s njom stupa bilo koja druga roba A (platno itd.), samo u ovom odnosu. Posmatran odvojeno, sam za sebe, npr. kaput je samo korisna stvar, upotrebna vrednost, isto onako kao što je to i platno, i stoga je njegov oblik – kaput samo oblik upotrebne vrednosti ili prirodan oblik jedne određene vrste robe. A kako se nijedna roba ne može odnositi prema samoj sebi kao prema ekvivalentu, i kako, dakle, svoju sopstvaenu prirodnu kožu ne može učiniti izrazom svoje sopstvene vrednosti, ona se mora odnositi prema drugoj robi kao ekvivalentu, ili prirodnu kožu drugog robnog tela učiniti svojim sopstvenim oblikom vrednosti.

Ovo nam može ilustrovati primer jedne mere koja robnim telima pripada kao takvima, tj. kao upotrebnim vrednostima. Zato što je telo, glava šećera je teška, ima, dakle, težinu, ali se ni na jednoj glavi šećera ne može ni videti ni opipati njena težina. Uzmimo sad razne komade gvožđa čija je težna prethodno određena. Posmatran za sebe, telesni oblik gvožđa je isto tako malo pojavni oblik težine koliko je to i telesni oblik glave šećera. Ipak, da bismo glavu šećera izrazili kao trežinu, stavljamo je u odnos težine prema gvožđu. U tom odnosu gvožđe važi kao telo koje ne predstavlja ništa drugo do težinu. Stoga količine gvožđa služe kao mera za težinu šećera i prema glavi šećera predstavlaju samo lik težine, pojavni oblik težine. Tu ulogu igra gvožđe samo u okviru tog odnosa u koji s njim stupa šećer, ili bilo koje drugo telo čiju težinu treba naći. Da obe stvari nisu teške, ne bi mogle stupiti u taj odnos, i stoga, jedna stvar ne bi mogla da služi kao izraz težine one druge. Bacimo li ih obe na vagu, videćemo zaista da su kao težina jedno isto, i stoga u određenoj srazmeri imaju istu težinu. Kao što ovde telo gvožđa prema glavi šećera predstavlja samo težinu, tako i u našem izrazu vrednosti telo kaputa predstavlja prema platnu samo vrednost.

b) Druga osobenost ekvivalentskog oblika: konkretan rad postaje pojavni oblik svoje suprotnosti, apstraktnog ljudskog rada

Kaput označava u izrazu vrednosti platna telo vrednosti, stoga njegov telesni ili prirodan oblik označava oblik vrednosti, tj. otelotvorenje bezrazličnog ljudskog rada, ljudskog rada uopšte, A rad koji se stvara korisna stvar – kaput i kojim joj se daje njen određeni oblik nije apstaktni ljudski rad, ljudski rad uopšte, već je odrežena korisna, konkretna vrsta radarad krojača. Prost relativan oblik/str. 691/ vrednosti zahteva da se vrednost neke robe, npr. platna, izrazi samo u jednoj drugoj vrsti robe. A za prost oblik vrednosti sasvim je nevažno koja je to druga vrsta robe. Umesto u robi kaput, vrednost platna mogla bi biti izražena u robi pšenica, ili umesto u robi pšenica, u robi gvožđe itd. Ali bio to kaput, pšenica ili gvožđe, uvek bi ekvivalent platna za platno označavao telo vrednosti, i stoga otelotvorenje ljudskog rada uopšte. I uvek bi određeni telesni oblik ekvivalenta, bio to kaput pšenica ili gvožđe, ostao otelotvorenje ne apstraktnog ljudskog rada, već određene, konkretne, korisne vrste rada, bio to rad krojača, seljaka ili rudara. Određen, konkretan, koristan rad, koji proizvodi robno telo ekvivalenta, mora, dakle, u izrazu vrednosti nužno imati uvek značenje određenog oblika ostvarenja ili pojavnog oblika ljudaskog rada uopšte, tj. apstraktnog ljudskog rada. Na primer, kaput može imati značenje tela vrednosti i stoga otelotvorenja ljudskog rada uopšte samo onda kad rad krojača važi kao određeni oblik u kome se troši ljudska radna snaga ili u kome se ostvaruje apstraktni ljudski rad.

U okviru odnosa vrednosti i izraza vrednosti uključenog u njega, ono što je apstakno-opšte nema značenje svojstva konkretnog, čulno-stvarnog, već obrnuto, ono što je čulno-konkretno ima značenje samo pojavnog oblika ili određenog oblika ostvarenja apstraktno-opšteg. Rad krojača, koji je, na primer, sadržan u ekvivalentu kaput, nema u izrazu vrednosti platna opšte svojstvo da predstavlja i ljudski rad uopšte. Naprotiv, to što je ljudski rad – važi kao njegova suština, a što je rad krojača važi samo kao pojavni oblik ili određeni oblik ostvarenja te njegove suštine. Ovaj quid pro quo je neizbežan zato što rad, predstavljen u proizvodu rada, stvara vrednost samo ukoliko je bezrazličan ljudski rad, tako da se rad opredmećen u vrednosti jednog proizvoda uopšte ne razlikuje od rada opredmećenog u vrednosti nekog različitog proizvoda.

To izvrtanje po kome ono što je čulno-konkretno ima značenje samo pojavnog oblika apstraktno-opšteg, umesto da, obrnuto, ono što je apstraktno-opšte važi kao svojstvo konkretnog, karakteriše izraz vrednosti. Ono istovremeno otežava poimanje tog izraza. Ako kažem: i rimsko pravo i nemačko pravo su pravo, to je samo po sebi razumljivo. Ali ako kažem: pravo, taj apstraktni pojam, ostvaruje se u rimskom pravu i u nemačkom pravu, u oba ta konkretna prava, onda ovaj odnos postaje mističan.

g) Treća osobenost ekvivalentskog oblika: privatan rad postaje oblik svoje suprotnosti, rad u neposredno društvenom obliku

Porizvodi rada ne bi postali robe da nisu proizvodi samostalnih privatnih radova koji se obavljaju nezavisno jedni od drugih. Društvena povezanost tih privatnih radova materijalno postoji ako su oni karike u lancu jedne prirodne, društvene podele rada, i stoga svojim proizvodima podmiruju različite potrebe, čija sveukupnost čini isto/str. 692/ tako prirodan sistem društvenih potreba. A ta materijalna društvena povezanost privatnih radova, koji se obavljaju nezavisno jedni od drugih, posreduje se, ostavruje se samo razmenom njihovih prizvoda. Sotga proizvod privatnog rada ima društveni oblik samo ukoliko ima oblik vrednosti i, prema tome, i oblik razmenljivosti za druge proizvode rada. Neposredno društveni oblik on ima kad je njegov sopstveni telesni ili prirodni oblik u isto vreme oblik njegove razmenljivosti za drugu robu, ili kad za drugu robu ima značenje oblika vrednosti. A to se, kao što smo videli, za proizvod rada zbiva samo onda kad se on, na osnovu odnosa vrednosti druge robe prema njemu, nalazi u ekvivalentskom obliku ili u odnosu na drugu robu igra ulogu ekvivalenta.

Ekvivalent ima neposredno društveni oblik ukoliko ima oblik neposredne rzmenljivosti za drugu robu, a taj oblik neposredne razmenljivosti on ima ukoliko za drugu robu ima značenje tela vrednosti, dakle nečeg jednakog. Prema tome, i odrežen koristan rad sadržan u njemu, ima značenje rada u neposredno društvenom obliku, tj. rada koji ima oblik jednakosti s radom sadržanim u drugoj robi. Odrežen, konkretan rad, kao što je rad krojača, može imati oblik jednakosti s raznorodnim radom sadržanim u različitoj robi, na primer platnu, jedino ako određeni oblik važi kao izraz nečega što stvarno predstavlja jednakost raznorodnih radova ili nešto što je jednako u njima. A jednaki su samo ukoliko su ljudski rad uopšte, apstraktni ljudski rad, tj. utrošak ljudske radne snage. Dakle, kao što smo već pokazali, zato što određen konkretan radsadržan u ekvivalentu ima značenje određenog oblika ostvarenja ili pojavnog oblika apstraktnog ljudskog rada, on ima i oblik jednakosti sa drugim radom, i stoga je – mada privatan rad, kao i svaki drugi rad koji proizvodi robe – ipak rad u neposredno društvenom obliku. Upravo stoga je i predstavljen u takvom proizvodu koji je neposredno razmenljiv za drugu robu.

Obe poslednje osobenosti ekvivalentskog oblika postaće nam još razumljivije ako se vratimo velikom istraživaču koji je prvi analizirao oblik vrednosti, kao i tolike oblike mišljenja, društva i prirode, i to u većini slučajeva s više uspeha nego njegovi sledbenici u novije doba. To je Aristotel.

Na prvom mestu Aristotel jasno kaže da je novčani oblik robe samo razvijeni vid prostog oblika vrednosti, tj. izražavanja vrednosti neke robe ma kojom drugom robom, jer kaže:

¢5 postelja = 1 kuća¢ (kliuai peute auti oikiax) ¢ne razlikuje se¢ od:

¢5 postelja = toliko i toliko novca¢ (kliuai peute auti … osou ai peute kliuai).

Dalje, on uiđa da odnos vrednosti koji se krije iza ovog izraza vrednosti, sa svoje strane usloljava da kuća i postelja budu uzete kao kvalitativno jednake, i da se ove čulno različne stavri bez takve jednakosti svoje suštine ne bi mogle dovesti u međusoban odnos kao samer/str. 693)/ljive veličine. ¢Bez jednakosti ne može biti razmene¢, veli on, ¢a jednakosti nema bez samerljivosti¢ (out isothz mh oushz summetriaz). Ali ovde zapinje Aristotel i diže ruke od dalje nalize oblika vrednosti. ¢Ali je doista nemoguće (ih men oin alhdeia adunaton) da ovako raznorodne stavri budu samerljive¢, tj. kvalitativno jednake. Ovo izjednačenje može da bude samo nešto što je pravoj prirodi stvari tuđe, dakle samo ¢nužno ispomaganje u praktičnoj potrebi¢.

Aristotel nam, dakle, sam kaže o šta se razbila njegova dalja anliza, naime o to što mu je nedostajao pojam vrednosti. Šta je ono jednako, tj. ona zajednička supstancija koja u izrazu vrednosti postelje predstavlja kuću kao postelju? ¢Takvo nešto doista ne može postojati¢, kaže Aristotel. Zašto? Kuća predstavlja nešto jednako s posteljom ukoliko prestavlja zbilja ono što je jednako u jednome i u drugome, u postelji i u kući. A to je – ljudski rad.

A da su u obliku robnih vrednosti svi radovi izraženi kao jednak ljudski rad, pa time i kao radovi jednake vrednosti, Aristotel nije mogao pročitati iz samog oblika vrednosti, jer je grčko društvo počivalo na robovskom radu, usled čega mu je nejednakost ljudi i njihovih radnih snaga bila prirodna osnovica. Tajna izraza vrednosti, jednakost i jednako važenje svih radova jer su i ukoliko su ljudski rad uopšte, ta se tajna može odgonetnuti tek kad pojam jednakosti ljudi postane čvrsta narodna predrasuda. A ovo je mogućno tek u društvu u kome je robni oblik opšti oblik proizvoda rada, u kome su, dakle, i uzajamni odnosi ljudi kao vlasnikâ robâ – vladajući društveni odnosi. Genije pokazuje svoj sjaj baš u tome što je otkrio odnos jednakosti u izrazu vrednosti roba. Jedino ga je istorijski okvir društva u kojem je živeo sprečio da iznađe u čemu se taj odnos jednakosti ¢doista¢ sastoji.

d) Četvrta osobenost ekvivalentskog oblika: fetišizam oblika robe je upadljiviji u ekvivalentskom nego u relativnom obliku vrednosti

To što su proizvodi rada, takve korisne stvari kao što su kaput, platno, pšenica, gvožđe itd., vrednosti, određene veličine vrednosti i uopšte robe – predstavlja osobine koje su im, naravno, svojstavene samo u našem opštenjnu a ne od prirode date kao što su to, naprimer, osobina biti težak ili održavati toplotu ili hraniti se. Ali u našem opštenju ove stvari se međusobno odnose kao robe. One su vrednosti, merljive su kao veličine vrednosti i njihova zajednička osobina – to što predstavljaju vrednost – postavlja ih u međusobni odnos vrednosti. Kad kažemo da je, npr. 20 aršina platna = 1 kaput ili da 20 aršina platna vrede koliko 1 kaput, time izražavamo da se 1) razni radovi potrebni za proizvodnju ovih stvari podjednako priznaju kao ljudski rad; 2) da se količina rada utrošena ya njihovu proizvodnju meri po određenim društvenim zakonima i 3) da krojač i tkač stupaju u određen društveni proizvodni odnos. To je određeni društveni odnos proizvođača u kome oni svoje različite korisne vrste rada izjed/str. 694/načuju kao ljudski rad. Ali to je isto tako i određen društveni odnos proizvođača u kome oni veličinu svoga rada mere vremenom u kome se troši ljudska radna snaga. Ali u našem opštenju te društvene karakteristikenjihovog sopstvenog rada čine im se kao društvene prirodne osobine, kao predmetne odredbe samih proizovad rada; jednakost ljudskih radova čini im se kao osobina vrednosti proizvoda rada, mera rada, određena društveno potrebnim radnim vremenom, čini im se kao veličina vrednosti preoivoda rada i najzad, društeni odnos proizvođača posredstvom njihovih radova čini im se kao odnos vrednosti ili društveni odnos tih stvari, proizvoda rada. Upravo stoga im se proizvodi rada čine kao robe, kao čulno nedokučive ili društvene stvari. Tako, svetlosni utisak neke stvari na nerv vida ne pokazuje se kao subjektivan nadražaj samog nerva vida već kao predmetni oblik neke stvari van oka. Ali pri gledanju jedna stvar, spoljašnji predmet, stvarno baca svetlost na drugu stvar, oko. To je fizičiki odnos među fizičkim stvarima. Nasuprot tome, robni oblik i odnos vrednosti proizvodâ rada nemaju apsolutno nikave veze s njihovom fizičkom prirodom i odnosima među stvarima koji odatle proizlaze. Ovde samo određeni društveni odnos među samim ljudima dobija za njih fantasmagoričan oblik odnosa među stvarima. Stoga, da bismo našli analogiju, moramo pribeći maglovitoj sferi religioznog sveta. Tu se proizvodi ljudskog uma pojavljuju kao samostalni likovi, koji su obdareni sopstvenim životom i stoje u određenom međusobnom odnosu i u odnosu sa drugim ljudima. To isto se događa s proizvodima ljudske ruke u svetu robe. To ja nazivam fetišizmom, koji prijanja ya proizvode rada čim se proizvedu kao roba koji je, dakle, neodvojiv od robne proizvodnje.

Taj fetiški karakter je upadljiviji kod ekvivalentskog oblika nego kod relativnog oblika vrednosti. Relativni oblik vrednosti neke robe dobija se posrednim putem, naime kroz njen odnos prema drugoj robi. Tim oblikom vrednosti izražena je vrednost robe kao nešto što je sasvim različito od njenog sopstvenog čulnog bića. A time je istovremeno rečeno i to da vrednosno biće može biti odnos, tuđ samoj stvari i da, stoga, njen odnos vrednosti prema nekoj drugoj stvari može biti samo pojavni oblik nekog društvenog odonsa, skrivenog u tome. Stvari stoje obrnuto kod ekvivalentskog oblika. On se satoji upravo u tome što telesni ili prirodni oblik neke robe neposredno važi kao društveni oblik, kao oblik vrednosti za drugu robu. Dakle, u okviru našeg opštenja čini se da je društvena prirodna osobina neke stvari, osobina koja joj je data od prirode, to što ona ima ekvivalentski oblik i stoga se u onom vidu u kome čulno postoji može neposredno razmenjivati za druge stvari. A zato što je u okviru izraza vrednosti robe A ekvivalentski oblik od prirode dat robi, čini se da je on i van tog odnosa od prirode dat toj robi. Otuda, na primer, zagonetni karakter zlata, kome kao da je, pored njegovih drugih prirodnih osobina, svetle boje, specifične težine, neoksidisanja na vazduhu itd., od prirode dat i ekvivalentski/str. 695/ oblik ili društveno svojstvo da se može neposredno razmenjivati za druge robe.

§ 4. Kad god se pojavljuje samostalno, vrednost ima oblik razmenske vrednosti

Izraz vrednosti ima dva pola, relativni oblik vrednosti i ekvivalentski oblik. Što se tiče robe koja funkcioniše kao ekvivalent, ona za drugu robu ima značenje vida vrednosti, tela u neposredno razmenljivom obliku – razmenskoj vrednosti. A roba čija je vrednost relativno izražena ima oblik razmenske vrednosti, pošto se 1) njeno vrednosno biće pokazuje zahvaljujući sposobnosti nekog drugog robnog tela da se razmenjuje za nju; pošto se 2) njena veličina vrednosti izražava srazmerom u kojoj se ona druga roba razmenjuje za nju. Razmenska vrednost je, stoga, uopšte samostalan pojavni oblik vrednosti robe.

§ 5. Prost oblik vrednosti robe je prost pojavni oblik suprotnosti sadžanih u robi: upotrebne vrednosti i razmenske vrednosti

U odnosu vrednosti platna prema kaputu prirodan oblik platna ima značenje samo vida upotrebne vrednosti, a prirodan oblik kaputa ima značenje samo oblika vrednosti ili vida razmenske vrednosti. Prema tome, unutrašnja suprotnost upotrebne vrednosti i vrednosti sadržana u robi izražava se spoljašnjom suprotnošću, tj. odnosom dveju roba, od kojih jedna neposredno ima značenje samo upotrebne vrednosti, a druga neposredno samo razmenske vrednosti, ili gde su te dve suprotne odredbe, upotrebna vrednost i razmenska vrednost, polarno razdeljene među robama. – Ako kažem: kao roba platno je upotrebna vrednost i razemnska vrednost, onda je to moj sud o prirodi robe stečen analizom. Nasuprot tome, u izrazu 20 aršina platna = 1 kaput ili 20 aršina platna vrede koliko 1 kaput, samo platno kaže za sebe da je 1) upotrebna vrednost (platna), 2) od nje različita razmenska vrednost (nešto jednako kaputu) i 3) jedinstvo te dve razlike, dakle roba.

§ 6. Prost oblik vrednosti robe je prost robni oblik proizvoda rada

U svom prirodnom obliku proizvod rada donosi sobom na svet i oblik neke upotreben vrednosti. Njemu je, prema tome, potreban još samo oblik vrednosti da bi imao oblik robe, tj. da bi se pojavio/str. 696/ kao jedinstvo suprotnostiupotrebna vrednost i razmenska vrednost. Stoga je razvitak oblika vrednosti identičan s razvitkom oblika robe.

§ 7. Odnos između oblika robe i novčanog oblika

Ako se umesto: 20 aršina platna = 1 kaput ili 20 aršina platna vrede koliko 1 kaput stavi: 20 aršina platna = 2 £ ili 20 aršina platna vrede 2 £, onda se već na prvi pogled vidi da novčani oblik nije ništa drugo do razvijeniji vid prostog oblika vrednosti robe, dakle, prostog robnog oblika proizvoda rada. A zato što je samo razvijeni oblik robe, novčani oblik očevidno potiče od prostog oblika robe. Stoga, čim se shvati ovaj poslednji, ostaje još samo da se posmatra niz metamorfoza kroz koje mora proći prost oblik robe: 20 aršina platna = 1 kaput da bi dobio ovakav vid: 20 aršina platna = 2 £.

§ 8. Prost relativni oblik vrednosti i pojedinačan ekvivalentski oblik

Izraz vrednosti u kaputu daje platnu oblik vrednosti po kome se ono samo kao vrednost razlikuje od sebe samog kao upotrebne vrednosti. Taj oblik stavlja platno samo u odnos prema kaputu, tj. prema bilo kojoj pojedinoj, od njega samog različitoj vrsti robe. Ali kao vrednost, platno je isto što i sve druge robe. Stoga njegov oblik vrednosti mora biti i takav oblik koji ga stavlja u odnos kvalitativne jednakosti i kvantitativne proporcionalnosti prema svim drugim robama. Prostom relativnom obliku vrednosti jedne robe odgovara pojedinačan ekvivalentski oblik neke druge robe. Ili, roba u kojoj se izražava vrednost funkcioniše ovde samo kao pojedinačan ekvivalent. Tako kaput u relativnom izrazu vrednosti platna ima samo ekvivalentski oblik ili oblik neposredne razmenljivosti u odnosu na ovu pojedinačnu vrstu robe platno.

§ 9. Prelaz od prostog oblika vrednosti u razvijeni oblik vrednosti

Prost oblik vrednosti uslovljava da se vrednost neke robe izražava samo u jednoj, svejedno u kojoj, robi druge vrste. Dakle, ako je vrednost platna izražena u gvožđu ili pšenici itd., onda se dobija isti prost relativan izraz vrednosti kao i onda kada je ona izražena u robi kaput. Prma tome, zavisno od toga da li platno stupa u odnos vrednosti s ovom ili onom drugom robom, dobijaju se različiti/str. 697/ prosti relativni izrazi vrednosti platna. Potencijalno, platno ima onoliko različitih prostih izraza vrednosti koliko postoji i roba različitih od njega. U stvari, njegov potpuni relativni izraz vrednosti ne satoji se u jednom jedinom prostom reltivnom izrazu vrednosti, već u zbiru njegovih prostih relativnih izraza vrednosti. Tako dobijamo:

II. Potpuni ili razvijeni oblik vrednosti

20 aršina platna = 1 kaput, ili = 10 funti čaja, ili = 40 funti kafe, ili = 1 kvarter pšenice, ili 2 unče zlata, ili = ½ tone železa, ili = itd.

§ 1. Beskonačnost niza

Ovaj niz prostih relativnih izraza vrednosti može se po svojoj prirodi stalno produžavati, ili, on se nikad ne završava jer se stalno javljaju nove vrste robe, svaka nova vrsta robe čini materijal za nov izraz vrednosti.

§ 2. Razvijeni relativni oblik vrednosti

Vrednost neke robe, na primer platna, izražena je sad nebrojenim drugim elementima robnog sveta. Savko drugo robno telo postaje ogledalo vrednosti platna. Tek sada se sama ova vrednost uistinu pokazuje kao koagulat ljudskog rada uopšte. Jer rad koji stvara vrednost platna izričito je predstavljen kao rad s kojim je svaki drugi ljudski rad jednak, ma kakav mu bio prirodan oblik, makar se, dakle, opredmetio u kaputu ili u pšenici, ili u železu ili u zlatu itd. Zbog toga, posredstvom svog oblika vrednosti, platno sada i stoji u društvenom odnosu ne samo s jednom pojedinačnom drukčijom vrstom robe, već s robnim svetom. Kao roba, ono je građanin ovog sveta. Ujedno nam beskrajni niz izraza robne vrednosti kaže i to da je njoj svejedno u kojem će se posebnom obliku upotrebne vrednosti pokazivati.

§ 3. Poseban ekvivalentski oblik

Svaka roba, kaput, čaj, pšenica, železo itd. važi u izrazu vrednosti platna kao ekvivalent, a stoga i kao telo vrednosti. Određeni prirodni/str. 698/ oblik svake od ovih roba sada je jedan poseban ekvivalentski oblik pored mnogih drugih. Na isti način, raznolike, određene, konkretne, korisne vrste rada, sadržane u raznim robnim telima, važe sada kao isto toliko posebnih oblika u kojima se ostvaruje odnosno ispoljava prost ljudski rad.

§ 4. Nedostaci razvijenog ili potpunog oblika vrednosti

Prvo, relativni izraz vrednosti platna nedovršen je, jer je sačinjen od niza koji se nikad ne završava. Drugo, on predstavlja mozaik razjedinjenih i raznovrsnih izraza vrednosti. Najzad, ako se, kao što i mora biti, relativna vrednost svake robe izrazi u ovom razvijenom obliku, onda je relativni oblik vrednosti svake robe beskrajan niz izraza vrednosti, niz različit od relativnog oblika vrednosti svake druge robe. – Nedostaci razvijenog relativnog oblika vrednosti ogledaju se u ekvivalentskom obliku koji mu odgovara. Pošto je ovde prirodni oblik svake pojedine robne vrste poseban ekvivalentski oblik pored nebrojenih drugih posebnih ekvivalentskih oblika, to uopšte postoje samo ograničeni ekvivalentski oblici, koji se uzajamno isključuju. Isto tako, određena, konkretna, korisna vrsta rada koja se sadrži u svakom posebnom robnom ekvivalentu, samo je poseban, dakle ne iscrpan oblik ispoljavanja ljudskog rada. Istina, ceo skup tih posebnih pojavnih oblika ćini potpun ili totalan pojavni oblik u kome se taj rad ispoljava. Ali to znači da on nema jedinstvenog oblika u kome bi se ispoljio.

§ 5. Prelaz od potpunog oblika vrednosti u opšti oblik vrednosti

Međutim, potpun ili razvijen relativni oblik vrednosti sastoji se samo iz zbira prostih relativnih izraza vrednosti, ili jednačina prvog oblika, kao:

20 aršina platna = 1 kaput

20 aršina platna = 10 funti čaja itd.

Ali svaka ova jednačina sadrži i obrnutu jednačinu:

1 kaput = 20 aršina platna

10 funti čaja = 20 aršina platna itd.

I doista: kad vlasnik platna razmeni svoju robu za mnoge druge robe , pa usled toga vrednost svoje robe izrazi u nizu drugih roba, onda nužno i on i mnogi drugi vlasnici roba moraju da razmene svoje robe za platno, pa da stoga vrednosti svojih raznih roba izraze istom trećom robom, platnom. Kad, dakle, obrnemo red: 20 sršina platna = 1 kaput, ili = 10 funti čaja, ili = itd., tj. izrazimo obrnut odnos koji se već po sebi, implicite, sadrži u tom nizu, onda dobijamo:/str. 699/

III. Opšti oblik vrednosti

1 kaput =

10 funti čaja =

40 funti kafe =

1 kvarter pšenice =                    20 aršina platna

2 unče zlata =

½ tone železa =

x robe A =

itd. robe =

§ 1. Izmenjeni vid relativnog oblika vrednosti

Relativini oblik vrednosti ima sada sasvim izmenjen vid. Sve robe izražavaju svoju vrednost 1) prosto, naime u jednom jedinom drugom robnom telu, 2) jedinstveno, tj. u jednom istom drugom robnom telu. Njihov oblik vrednosti je prost i zajednički, tj. opšti. Za sva raznorodna robna tela platno sada važi kao njihov zajednički i opšti vid vrednosti. Oblik vrednosti neke robe, tj. izraz njene vrednosti u platnu čini da se ta roba sada razlikuje ne samo kao vrednost od svog sopstvenog bića kao predmeta upotrebe, tj. od svog sopstvenog prirodnog oblika, već je istovremeno stavlja kao vrednost u odnos prema svim drugim robama, prema svim robama kao jednakim s njom. Stoga u tom obliku vrednosti roba ima opštedruštveni oblik.

Samo na osnovu svog opšteg karaktera oblik vrednosti odgovara pojmu vrednosti. Oblik vrednosti je morao biti takav oblik u kome se robe jedna za drugu pojavljuju kao prost koagulat bezrazličnog, jednorodnog ljudskog rada, tj. kao stvarstveni izrazi jedne iste supstancije rada. To je sada postignuto. Jer sve one su izražene kao materijalizacija jednog istog rada, rada sadržanog u platnu, ili kao jedna ista materijalizacija rada, naime kao platno. Na taj način one su kvalitativno izjednačene.

U isto vreme one su kvalitativno upoređene ili predstavljene jedna za drugu kao određene veličine vrednosti. Na primer, 10 f. čaja = 20 aršina platna, i 40 f. kafe = 20 aršina platna. Dakle, 10 f. čaja= 40 f. kafe. Ili u 1 f. kafe nalazi se samo ¼ od one količine supstancije vrednosti, rada, koja se nalazi u 1 f. čaja.

§ 2. Izmenjeni vid ekvivalentskog oblika

Posebni ekvivalentski oblik se sada dalje razvio u opšti ekvivalentski oblik. Ili, roba koja se nalazi u ekvivalentskom obliku je sada/str. 700/ opšti ekvivalent. Kako prirodan oblik robnog tela platno važi kao vid vrednosti svih drugih roba, on je sada oblik njene neutrlanosti ili neposredne razmenljivosti za sve elemente robnog sveta. Dakle, njegov prirodan oblik je istovremeno njen opšti društveni oblik.

Za sve druge robe, iako su one proizvodi raznih radova, platno ima značenje pojavnog oblika rada sadržanog u njima samima i, prema tome, otelotvorenja istorodnog, bezrazličnog ljudskog rada. Dakle, tkanje, ta posebna konkretna vrsta rada, sada, na osnovu odnosa vrednosti robnog sveta prema platnu, ima značenje opšteg i neposredno iscrpnog oblika ostvarenja apstrktnog ljudskog rada, tj. utroška ljudske radne snage uopšte.

Privatan rad, sadržan u platnu, ima upravo zato značenje rada koji se nalazi neposredno u opštedruštvenom obliku ili obliku jednkaosti sa svim drugim radovima.

Prema tome, ako neka roba ima opšti ekvivalentski oblik ili funkcioniše kao opšti ekvivalent, njen prirodan ili telesni oblik ima značenje vidne inkarnacije, opšteg društvenog učahurivanja svako ljudskog rada.

§ 3. Ravnomernost razvitka relativnog oblika vrednosti i ekvivalentskog oblika

Stepenu razvitka relativnog oblika vrednosti odgovara stepen razvitka ekvivalentskog oblika. Ali – i ovo treba dobro upamtiti – razvitak ekvivalentskog oblika predstavlja samo izraz i rezultat razvitka relativnog oblika vrednosti. Inicijativa potiče od ovog poslednjeg.

Prost relativan oblik vrednosti izražava vrednost neke robe samo u jednoj jedinoj drugoj vrsti robe, svejedno kojoj. Roba tako dobija samo oblik vrednosti za razliku od svog sopstvenog oblika upotrebne vrednosti ili prirodnog oblika. I njen ekvivalent sadrži samo pojedinačan ekvivalentski oblik. Razvijen reltivan oblik vrednosti izražava vrednost neke robe u svim drugim robama. Stoga one dobijaju oblik mnogih posebnih ekvivalenata ili poseban ekvivalentski oblik. Najzad, robni svet daje sebi jedinstven, opšti, relativan oblik vrednosti na taj način što isključuje iz svoje sredine jednu jedinu vrstu robe u kojoj sve druge robe yajednički izražavaju svoju vrednost. Na taj način isključena roba postaje opšti ekvivalent, ili ekvivalentski oblik postaje opšti ekvivalentski oblik.

§ 4. Razvitak polarnosti relativnog oblika vrednosti i ekvivalentskog oblika

Polarna suprotnost ili neraskidiva uzajamna povezanost i, isto tako, stalna uzajamna isključivost relativnog oblika vrednosti i ekvi/str. 701/valentskog oblika – tako da se 1) neka roba ne može nalaziti u jednom obliku a da se druga roba ne nalazi u suprotnom obliku, i 2) da se jedna roba čim se nalazi u jednom obliku, istovremeno u istom tom izrazu vrednosti ne može nalazti u drugom obliku – ta polarna suprotnost oba momenta izraza vrednosti razvija se i jača u istoj onoj meri u kojoj se oblik vrednosti razvija i usavršava.

U obliku I isključuju se već oba oblika, ali samo formalno. Zavisno od toga da li se ova jednačina čita sleva nadesno ili zdesna nalevo, svaki od ova dva robna ekstrema, platno i kaput, nalaze se podjednako čas u relativnom obliku vrednosti čas u ekvivalentskom obliku. Ovde je još teško uhvatiti polarnu suprotnost.

U obliku II bilo koja vrsta robe može uvek potpuno razviti svoju relativnu vrednost ili ona sama ima razvijeni relativni oblik vrednosti samo zati što se i ukoliko se sve druge robe prema njoj nalaze u ekvivalentskom obliku.

Najzad, u obliku III robni svet ima opštedruštven relativan oblik vrednosti samo zato što su i ukoliko su sve ostale robe koje u njega spadaju isključene iz ekvivalentskog oblika ili oblika neposredne razmenljivosti. Obrnuto, roba koja se nalazi u opštem ekvivalentskom obliku ili figurira kao opšti ekvivalent, isključena je iz jedinstvenog a stoga i opšteg relativnog oblika vrednosti robnog sveta. Ako bi se želelo da i platno, tj. bilo koja roba koja se nalazi u opštem ekvivalentskom obliku, učestvuje istovremeno i u opštem relativnom obliku vrednosti, onda bi se ona morala odnositi prema samoj sebi kao ekvivalent. Tada dobijamo: 20 aršina platna = 20 aršina platna, tautologiju u kojoj nije izražena ni vrednost ni veličina vrednosti. Da bismo izrazili relativnu vrednost opšteg ekvivalenta, moramo obrnuti oblik III. Taj ekvivalent nema nikakav relativan oblik vrednosti yajednički sa drugim robama, već se njegova vrednost relativno izražava u beskonačnom nizu svih drugih robnih tela. Tako se sada razvijen relativni oblik vrednosti ili oblik II javlja kao specifičan relatvni oblik vrednosti one robe koja igra ulogu opšteg ekvivalenta.

§ 5. Prelaz od opšteg oblika vrednosti u novčani oblik

Opšti ekvivalentski oblik je oblik vrednosti uopšte. Prema tome, on može pripadati svakoj robi, ali uvek samo ako je ona isključena iz sredine svih drugih roba.

Ipak, več i sama razlika oblika između oblika II i III pokazje nešto svojstveno čega nije bilo u oblicima I i II. Naime, u razvijenom obliku vrednosti (oblik II= jedna roba isključuje sve druge da bi u njima izrazila sopstvenu vrednost. To isključenje može biti čisto subjektivan proces, na primer proces vlasnika platna, koji vrednost svoje sop/str. 702/stvene robe procenjuje u mnogim drugim robama. Nasuprot tome, neka roba se nalazi u opštem ekvivalentskom obliku (oblik III) samo zato što i ukoliko nju samu kao ekvivalent isključuju sve druge robe. Ovde je isključenje objektivan proces, nezavisan od isključene robe. Stoga u istorijskom razvitku opšti ekvivalentski oblik može naizmenično da pripada čas jednoj čas drugoj robi, ali neka roba nikad stvarno ne funkcioniše kao opšti ekvivalent ukoliko njeno isključenje, a stoga i njen ekvivalentski oblik nisu rezultat jednog objektvnog društvenog procesa.

Opšti oblik vrednosti je razvijen oblik vrednosti a stoga i razvijen oblik robe. Materijalno sasvim različiti proizvodi rada ne mogu imati potpun oblik roba, pa stoga ni funkcionisati u procesu razmene kao roba ako nisu predstavljeni kao stvarstveni izrazi jednog istog ljudskog rada. To znači, da bi dobili potpun oblik roba, moraju dobiti jedinstven, opšti oblik vrednosti. Ali taj jedinstven relativan oblik vrednosti oni mogu dobiti samo na taj način što iz svoje sopstvene sredine isključuju jednu određenu vrstu robe kao opšti ekvivalent. I tek od onog trenutka kad se to isključenje konačno svede na jednu specifičnu vrstu robe, jedinstven relativan oblik vrednosti dobija objektivnu čvrstinu i opštedruštvenu važnost.

Sad ta posebna roba, s čijim je prirodnim oblikom ekvivalentski oblik društveno srastao, postaje novčana roba, tj. funkcioniše kao novac. Ona dobija specifičnu društvenu funkciju, a stoga i društveni monopol da u okviru robnog sveta igra ulogu opšteg ekvivalenta. Između roba koje u obliku II figurišu kao posebni ekvivalenti platna, a koje u obliku III zajednički platnom izražavaju svoju relativnu vrednost, jedna određena roba, zlato, istorijski je osvojila to povlašćeno mesto. Zbog toga, kad u obliku III na mesto robe platno stavimo robu zlato dobijamo:

VI. Novčani oblik

1 kaput =

10 funti čaja =

40 funti kafe =

1 kvarter pšenice =                    2 unče zlata

2 unče zlata =

½ tone železa =

x robe A =

itd. robe =

§ 1. Razlika između prelaza od opšteg oblika vrednosti u novčani oblik i ranijih prelaza u razvitku

Pri prelazu iz oblika I u oblik II i iz oblika II u oblik III, zbivaju se bitne promene. Naprotiv, oblik IV ni u čemu se ne razlikuje od oblika III osim u tome što se sada namesto platna zlato nalazi u obliku opšteg ekvivalenta. U obliku IV zlato ostaje ono što je platno bilo u obliku III – opšti ekvivalent. Napredak je samo u tome što je sada oblik neposredne opšte razmenljivosti, ili oblik opšteg ekvivalenta, društvenom navikom končno srastao sa specifičnim priodnim oblikom robe zlata.

Zlato istupa pred druge robe kao novac samo zato što je ranije pred njih istupalo kao roba. Kao i sve druge robe, i ono je funkcionisalo kao ekvivalent, bilo kao pojedinačni ekvivalent u izdvojenim činovim razmene, bilo kao posebni ekvivalent pored drugih ekvivalenata – roba. Postepeno, zlato je u užim ili širim krugovima stalo funkcionisati kao opšti ekvivalent. Čim je osvojilo monopol toga mesta u izrazu vrednosti robnog sveta, ono je postalo novčanom robom, a tek od časa kada je već postalo novčanom robom razlikuje se oblik IV od oblika III, drugim rečima – opšti oblik vrednosti pretvorio se u novčani oblik.

§ 2. Pretvaranje opšteg relativnog oblika vrednosti u oblik cene

Prost relativni izraz vrednosti neke robe, na primer platna, dat je u robi koja već funkcioniše kao novčana roba, na primer u zlatu, jeste oblik cene. Prema tome je ¢cenovni oblik¢ platna:

20 aršina platna = 2 unče zlata,

ili ako su 2 funte sterlinga monetarno ime dveju unči zlata,

20 aršina platna = 2 £.

§ 3. Prost oblik robe predstavlja tajnu novčanog oblika

Vidi se da pravi novčani oblik ne predstavlja nikavu teškoću. Čim se otkrije opšti ekvivalentski oblik, ne treba mnogo lupati glavu da bi se shvatilo da se taj ekvivalentski oblik fiksira ya neku specifičnu vrstu robe kao što je zlato, utoliko pre što opšti ekvivalentski oblik po svojoj prirodi uslovaljava društveno isključenje jedne određene vrste robe od strane svih drugih roba. Reč je još samo o tome da to isključenje dobije objektivno društvenu konsistenciju i opštu važnost; stoga ono niti naizmenično pogađa različite robe niti ima čisto lokalan/str. 704/ značaj samo u posebnim sferama robnog sveta. Ono što je teško u pojmu novčanog oblika ograničava se na poimenje opšteg ekvivalentskog oblika, dakle samog opšteg oblika vrednosti, oblika III. Ali oblik III razrešava sve kad krenemo unazad, u obliku II, a konstitutivni element oblika II je oblik I:

20 aršina platna = 1 kaput ili x roba A = y roba B.

Ako znamo šta su upotrebna vrednost i razmenska vrednost, videćemo da je taj oblik I najprostiji, najnerazvijeniji način da se bilo koji proizvod rada, na primer platno, predstavi kao roba, tj. kao jedinstvo suprotnosti: upotrebne vrednosti i razmenske vrednosti. Tada je lako otkriti i niz metamorfoza kroz koje mora proći prost oblik robe: 20 aršina platna = 1 kaput, da bi dobio svoj potpuni oblik: 20 aršina platna = 2 £, tj. novčani oblik./str. 705/

iz: Karl Marx i Friedrich Engels, Dela, tom 21, Institut za izučavanje radničkog pokreta i Prosveta, Beograd, 1970., str. 685-703

http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/digg_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/reddit_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/stumbleupon_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/delicious_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/technorati_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/google_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/myspace_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/facebook_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/twitter_48.png

Meeting and discussion with Jacques Rancière in Belgrade :: documentation

On occasion of the publication of his 2 books [The Ignorant Schoolmaster, visit web Poetics of Knowledge] Jacques Rancière visited Serbia, online Croatia and Slovenia from March 29 to April 04, 2010. In Belgrade, Zagreb, Rijeka and Ljubljana Rancière held 3 lectures and several discussions.

Participants of the Deschooling Classroom project had opportunity to meet and discuss with the famous French philosopher about his lecture in Belgrade, and also about his critical ideas from the  book The Ignorant Schoolmaster, which is one of the tree most important references for this project.

Here you can find an audio documentation of the Rancière’s discussion with the Deschooling Classroom participants:

http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/uploads/2010/04/DSC-razgovor-sa-Ranciereom.wma

Here you can find an audio documentation of the Rancière’s Belgrade lecture The Method of Equality: Politics and Poetics:

http://boo.mi2.hr/~pietro/Method_of_Equality.mp3

For more info about the philosopher, his books and the events in Belgrade, Zagreb, Rijeka and Ljubljana, visit:

http://ranciere.mi2.hr/

http://www.edicijajugoslavija.net

http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/digg_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/reddit_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/stumbleupon_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/delicious_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/technorati_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/google_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/myspace_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/facebook_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/twitter_48.png

Notes from the workshop: THE CASE OF WORKGROUP CHTO DELAT?

I would like to give you some insight into the activity and context

of the our workgroup and collective practices that I am part of….

I am speaking here as an artist

who is mostly involved into different type of collective projects.

So at my talk I will try to explain how our group

was formed in a particular historical moment

and under which condition we operate, dentist

why we choose that particular type of activities and not other ones;

and give your some examples and insights into our

political, visit this site theoretical and aethetic background

and local context that stands behind our activity.

Chto delat/What is to be done? is a group of artists, philosophers,

and writers from Petersburg and Moscow.

Chto delat was initiated in spring 2003 in Petersburg.

The core member of the future group were participants

in organizing an action called “The Re-foundation of Petersburg.”

It was one of collective protest action to the process

that had happened in real political life -

namely the celebration of the 300 Anniversary of the Petersburg.

In the days of those official and pompous celebration,

that actuallly I can say NOW opened the age of new

repressive admistration of everyday in a new Putin’s Russia

the small group of about 30 people

decided to leave the center of the city by train from a main station,

and then symbolically found a new center of the city on its outskirt.

So it was a public gesture of exodus and attempt

to imagine the basis for cultural life anew.

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> video

So our activity has started as rather positioning of

one conflictual community – collective

that was build around a protest model of mobilisation.

And that is very important because since then

we consider ourselves as political group

even if we do not engaged into direct activist practicies.

It was constituted around the moment of creative negation

and from the beginning discussed the possibilities for instituting new forms of life and production of new knowledge…

It is almost impossible to develop critical knowledge alone.

It’s a collective matter, all the more because critical knowledge

needs to have one fundamental quality: it needs to appeal to the truth.

And this is already a political question, and, of course, connected to

collective forms of finding and taking a position in public space.

Without entering into a more detailed discussion of what this truth is,

and where we see the possibilities for its articulation,

we should just note that only a collective, even if it is small,

has the recognized right (and this is what makes it dangerous)

to get up and say: “What’s going here is bullshit! It’s a bunch of lies!”

Even if it is clearly in a minority, a collective still has this right to demand a change,

both on the level of the situation’s interpretation and on the level of action.

In other words, a collective is capable of producing knowledge of another order of things.

This knowledge may not always express the absolute truth,

but it can be “the pincers of Truth”, as Alain Badiou puts it.

After carring out these action which ended by long sit-in at police station

and police officers were very confuceed what to do with these weird intellectuals

for part of the group

was quite consistent to do a next step

and we have started the collective with more or less permanent activity.

In the early summer of 2003, the group began to put out a newspaper “Chto delat?”

dedicated  - generally to say -

to the relations between artS and politics in the post-Soviet context.

For us it was and still is very important to pursue the classical Marxist task

and to show how culture is related to the conditions of its production and

how the condition of material production of culture are interdependent

on political relations, and power relations and everyday.

The best examples of such an analyses caried out in art field for us

Are represented by such a figures as Bertold Brecht and Jacq-Luke Godard -

who are still the most important and inspiring figures for us.

Since beginning the group has been undertaking a number of art projects,

organizes discussions and seminars, screenings, public workmeetings,

evening school of critical knowledge and has intensively participated in different range of events  from Social Forums to exhibitions in Russia and abroad.

The project was not JUST conventionally interdisciplinary from the very beginning

BUT it was trying to create a new relations between disciplines

and share the process of self-education of one small group

with broader community – make this experience public.

So – Chto Delat? is neither really an art-project,

nor a purely critical-discursive form,

but tries to use the connections between these two practices.

The space of contemporary art understood as a possibility for creating

a genuine public sphere

and is conceived as as a platform for dissemination a different knowledge

gained through the research, interventions and exchange with different groups of society.

That is why for us is important not just passively stay

at the comfortable terrain of art world

and maintain our privilidge position

of cultural producers

BUT try to work with political activists,

or independent research centers

to find our own ways of fusing contemporary culture

with extra-parlamentary politics.

Our project can be interpretated as an experiment in collective work.

At certain point I would agree with Lazaratto when he wrote that:

we do not know what it is “to be together” and “to be against”

in conditions where different worlds proliferate within a single world;

we do not know what the institutions of becoming are,

but we raise these questions by means of devices, techniques, arrangements, statements,

and in this way we analyse them and we experiment.

I would suggest that in our situation of global semi-peripherie

the conflicts between capital and living labour are more direct and brutal -

and one can consider it,

looking from the center,

as something outdated –

but tracing how things are developing globally

I would say that in a very pessimistic scenario

the model of governing that is developing in Russia

could look, under certain circumstances,

as rather attractive to the european elites -

take into account the situations around G8 – ……..

I think that

But I wanted just to mention that in our situation we share a basic knowledge

What is “to be together” and “to be against” –

the knowledge that has its own historical tradition and still valid

And nowdays for us was very important to find out

what do we have in common and how

can we reach a point in discussion after which we can say WE

without reduction of singularity of each participants.

As any other self-organised initiative we are more too often

are suffering from productions conditions imposed by capitalism-

increasing precarisation of labour conditions, growing passivity of its participants

confronted by high efficient market forces, outsoursing, risk of institualisation,

permanent crisis of networking and decision making and so on…

How can we resist and change this rather sad situation?

I would formulate it in a very economic terms -

how could we maintain the anti-capitalist practice in culture

and keeping produsing our sur-plus value that cannot be used

for the profit of the institution and how it could be dispersed back into everyday

to become an egalitarian common knowledge?

That is the central questions that we have to solve in our everyday practice.

And at these point would be important to introduce you

to the concept of potentialities and its actualisation

as one of the key artistic methods to work with  reality….

Sorry for the big level of simplification that I am using in these introduction…

Each historical event is unfolding an enournous amounts of unrealised chances

to change the reality and we, as subjects, managed to embody them or lose them.

So I should say that our collective aproach to the history

is based on historical materialism

that view history as a dialectical process of changing class formation.

And our artistic method is based on the practice of actualisation

that has definite references to Walter Benjamin.

So we are challenged always by these sort of a historical composition

The EVENT- potentialities that it produces -

the Struggle over who can gain hold over these potentialities and -

later the Actualisations of missed chances

that is permanetly done by so called historical subject  -

all those who still remember the pride of belonging to the human struggle for freedom.

It is already the name of our group is the actualisation of

the history of workers movement and revolutionary theory in Russia.

So it is a gesture of actualisation of past in itself.

Recently I was very glad when last Documenta decided to choose

the same title for their leitmotif on education

and now rather broad public would know that this question

comes from a novel written by the Russian 19th writer Nikolai Chernyshevsky,

and directly refer to the first socialist worker’s self-organizations cells in Russia,

which Lenin actualized in his famous brochure “What is to be done?” (1902).

“Chto delat” also sees itself as a self-organizing collective structure

that works through reflections and redefinitions

of a political engagement of art in society.

TO Be engaged means for us that we practise art

as a production of knowledge, as a polical and economic issue -

and not a solitary contemplation of sublime or entatainment of the ruling class.

It means to be involved with all the complexities

of contemporary social and political live and make a claim that

we – with all our efforts

are able to influence and change this condition for the better.

Whatever you load the word better

BUT it is about that we have these historical responsibility

to make the world more free, human and to fight alienation…

Let me show you one video piece that actually serves as sort good example

of our practical approach and it is kind of self-representation of the group

that we did about 3 years ago….

It will give some insight into our ideas and personalities…

Just few words before showing it -

this project is inspired by the painting “The Builders of Bratsk”

made by Viktor Popkov in 1961.

By today, this piece has become an iconographic symbol of self-possessed, concentrated people, not only standing on the brink of changes

(61 was very important year fro the sooviet society

when after the stalinism the idea of democratisation of socialism looked viable)

but capable of making sense of this transformation and realizing it.

It is important to note that the workers on the painting

are not shown in the process of working,

but that they are taking a well-deserved cigarette break.

They have interrupted their work and

now have the chance to consider both the relations that govern it,

but also the significance it will have to the transformation of society.

This is exactly how the painting was read in its time,

And is an interpretation we would like to return to today.

Our project’s goal is to apply this, so to say, image

loaded with all that symbolic readings of its time  to contemporary situation.

We invite the spectator to return to the composition of this painting

and to suggest a new version of the process of its creation.

We wanted to show what might have preceded this moment,

in which they took on a pose that turned them into a symbol

of potentiality and hope.

What was it? Hard work? A conflict in production that did not found its own solution?

Or maybe even a hidden love story?

Maybe it was all of these things at once, and maybe none of it happened.

Our goal lies in constructing a situation in which people today

(ourselves and our colleagues from Chto delat) try to become “ideal,”

stretching to reach this image.

So let’s have a look at it and then we proceed further on…

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> BUILDERS!

Now let’s talk a bit about the context of Russian situation -

I am quite sure that al of you who from time to time are folowing the news in TV or magazines are quiet familiar with current development of Russian political situation. Shit happens almost everyday and despite all my skepticism about liberal press – I would say that what I got from its coverage is a very good example of journalism

Few years before I was always explaing the paradoxes of Russian situation

through the quite common ideas of Normalisation -

It was a socialism, then it collapsed – chaos, wild privatisation

when the the new owner of the country did not care neither to exploit people nor to govern them – it was much more efficient to grab and resell – whatever…

Then Putin came to power and the process of normalisation has started – such a nice and simple schema BUT recently – I would say since 2006 something went wrong and nice liberalisation of economy, transition towards liberal westarn democracy has stopped and now we see clear tendency not just to authoritarian mode of governing but the return of incredible repressive politics that we have not seen since the collapse of soviet Union and first years of Perestroyka….

How does it happen???

Why all that ghost from the past appeared again?

There are many speculation on it – but I would say that they never really gone….

They were hiden BUT real force in russian politics

because the promise of democratisation of society

that arose at the days of perestroyka was never fullfilled….

The people who came to power belongs to the same old elites of buerocrats

that ruled the country  before perestroyka and took all advantages in the period of transformation building a wild aliance between FSB, apparatchics, mafia, transnationals

and all “creative”  in a certain stance people

who were ready to rob, to kill, to manipulate or whatever….

But our group was paradoxically founded at a moment

When in 2003 – the process of Normalisation looked as something real

Important to note that in general, most post-Soviet intellectuals

were either liberals and apolitical;

there was no real democratic new left in a  western sense.

Most of memebers of our group had a sort of bohemian – libertarian background

but it was rather exception and skip any direct political categorisation.

However, in the “wild” nineties, some key contemporary artists and intellectuals

declared their protest against the capitalism

and the logic of power that was emerging,

identifying themselves with leftist politics

that looked forward beyond the failure of the Soviet state.

But such examples of politicization soon

Found its closure in provocative gestures

that were cynically exploited by the industry of political technology.

Another factor was the changes in the international situation -

By the turn of the millennium,

so that previous forms of cultural activism have undergone a serious crisis

and need to be reformulated.

This is not only the case in Russia, but elsewhere too.

I think that our project was also a kind of response

to this historical change after the Seattle

and it would be impossible without connection with

new emerging protesting subjectivity

of new anti-totalitarian and un-dogmatic lefts.

It is true that a new political subjectivity has yet to emerge

under the conditions of post-Fordist, globalized capitalism.

Neither the return to classical Marxist politics

- organized labor, a movement of a predominantly male industrial proletariat

with avant-garde party

nor the flight into a philosophical “immanence” of technologies, Political Form of Coordination, and “flows” seem plausible solutions.

There was (and still is) a pressing need for finding new, sustainable, responsible forms of criticism and engagement that would do justice to the growing complexity of global capitalism. Faced with such pressing questions, groups like ours need to rediscover the political.

At present, Russian politics are dominated by an aggressive official rhetoric of

“economic stability”, “security”, “enemy search” “anti-western and anti americanism” and for the first time in history the slogan Russia for russian is supported almost by 65% of people

If we can consider diferent speculation about the death of the political

- Russia, one can say, is the place where these death is really happening,

in a catastrophic situation in which social antagonisms are only growing.

>>>> fragment of Protest Match

I think that despite the general feeling of political sadness -

In many sence we share the experience with our argentinian comrades

Living in societies that undergo a drastic social change that was bertayed by power

that’s why the work of collectivo situationes is the very important for us…

and impossibility of action

there is some ways of organizing a political subjectivity

outside submission to the rules of the state and capital.

At this point we can stay realists and try to upgrade

the old local modes of dissidence and non-conformism

and mixed them with new international network structures of exodus and negation.

Also we have to remember our long historical tradition,

specially at the moment when we are thrown  back to the situation

of first political cells at the beginning of the capitalist period in Russia.

Practices of self-education have been extraordinarily important in Russian history.

The Chernyshevsky’s novel “Chto delat?” (1863) is just a manual on sustainable self-organisation practicies. Often half-criminal and in opposition to official institutions of power, such confidential circles were able to formulate some of the most striking phenomena in Russian thought and culture. Notwithstanding their marginal position, they made an invaluable contribution to the unfortunately temporary historical victory over monstrous, repressive structures. Their experience still inspires us today, as we once again look for ways to educate ourselves.

So, we should think about  new modes for self-education

that would cultivate political instincts, and provoke a democratic,

emancipatory activity in the spheres of labor and politics.

Here and now, this becomes possible through the active

self-organization of communities or microgroups.

On the strength of their limited number of participants, they provide a possibility for direct communication based on solidarity and  implementation of “direct democracy”.

The models according to which relationships in groups are constructed

can differ from one-another quite substantially.

However, there is one principal moment that they share:

this type of group is capable of maintaining an open dialogue,

moving beyond simple binary oppositions of recognition-refusal,

dominance-subordination, and have a chance of permanent reinvention of themselves.

Chto delat works through

implementation into art of collective initiatives

organized by what we call “art soviets” -

here you might see another historical reference

to the political system of council-soviets that

we know from the days of two russian revolutions

I think these type of political organisation is still the most challenging model

because it non-dialectically embrasses two opposite types of power -

constitutend (power over, force that administrates live)

and constituting power – the potentiality in action

that is able to permanently invent new forms of life.

So for us it is important to try to make a procedure of translation

of the soviet politics into cultural context.

The “art soviet” takes on the function of a counter-power

that plans, localizes and executes cultural projects collectively

from their earliest phases onward

and are able to negotiate its realisation with institutions and grass roots initiatives.

That is why it is so important to use any possibility

to build a kind of Soviet structures – or in different words -

creating Soviets before the appearance of any mass movement.

So as one might notice we are particularly interested in actualizing

the potential of the Soviet past repressed in the course of Soviet history.

This process is now happens in activists and cultural circles.

Alexander Shubin – one of the coordinator of Russian Social Forum wrote

for the discussion on the Russian Social Forum’s mailing list:

Judging by the results of the first Russian Social Forum (2005),

we consider ourselves a SOVIET MOVEMENT in two senses:

first of all, we are for SOVIETS (councils) as a form of self-organization for the protesting masses and the population at large,

since the soviets, a form of self-organization that arose 100 years ago,

entails both self-government and popular rule;

we are Soviet people in terms of our values

(social justice, equal rights, solidarity, and

the desire to restore the connections between people in “post-Soviet space”.)

We are part of a SOVIET RENNAISCANCE FROM BELOW,

for which there is a real demand, and whose basis can be found in the self-organization of people into soviets and the rebirth of those portions of Soviet culture

that have not yet been “finished off” completely.

These two multitudes almost correspond to one another. Almost.

For one group, the self-organization of protest is more important,

while the other find it more important to revive the Soviet idea

as an idea of a society that could provide an alternative to capitalism.

The soviets lie at the core of this idea, but not only as units of protest,

but as massive self-organization.

To us, it is important not to lose either of these multitudes,

and to bring them together on the unified field of the SOVIET MOVEMENT.

So we see these concept of Soviets – or better to say its prototypes,

that might stimulate the political self-organization of the people.

After all, the multitude have yet to rise and to understand their own interests in changing the system of society on the whole, rather than protesting particular social cases of injustice.

So we also in some way see our workgroup and our platform as a part of this wide,

but yet marginal movement.

I think that our publication and our activity is a product of this changes

and it is trying actively to interfer into the situation at the sphere of cultural production.

The actualisation of the concept of soviets bring us to the task of

Reclaiming the word “politic” or “Political” its true meaning

Most of people and even educated ones – understand politic as when Putin tells something and most of them are thinking that politics is something totally dirty, dangerous and better to stay as far as possible to it….

Of course we are always referring to politics in its philosophical connotation,

in the way it is used by Alain Badiou and many others,

and not as the widespread misconception that politics is only a question

of ideology’s relationship to the administration of power.

The essence of politics is the issue of collective emancipation.

We are quite close to the understanding of political by Jaek Rancier -

I’d like to quote one of his short but very important statements:

…Political action consists in showing as political

what was viewed as ’social’, ‘economic’, or ‘domestic’.

It consists in blurring the boundaries.

It is what happens whenever ‘domestic’ agents – workers or women,

for instance- reconfigure their quarrel

as a quarrel concerning the common, that is, concerning what place belongs or does not belong to it  and who is able or unable to make enunciations and demonstrations about the common.

It should be clear therefore that there is politics

when there is a disagreement about what is politics,

when the boundary separating the political from the social or the public

from the domestic is put into question.

This is why Politics generally occurs ‘out of place’,

in a place which was not supposed to be political. ++++(end of the quote)

Continuing this logic for us is very important to find a new spaces

for political activity in our local situation and try to bridge it

with similar attempts that happens all over the globe.

And nowdays it looks like that art field can be such a place

where diferent enunciation and quareel what is political could happpened.

But it happens through the quareel on what is art and what it must be?

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

Here I would like to show you one of our video piece

“Angry Sandwich People or In Praise of Dialectics”

that emerged from an inner group discussion on

how it might be possible to make an artistic statement in memory of

the one century anniversary of the first Russian revolution of 1905.

In this piece, we decided to try to imagine protest in form

of theatrical happening in urban space.

This action was carried out in close collaboration with two local activist groups, namely “Worker’s Democracy” and “The Pyotr Alexeev Resistance Movement.” And one kids theater group. In fact, these activists have a great deal of experience in street politics; they participate in demonstrations of protests and picket-lines, and hand out flyers.

As such, they have retained that basic form of grass-roots political culture that has an entire aesthetic of its own.

Together, we defined the goal of the piece. Here, we wanted to visualize “In Praise of Dialectics”, one of Bertold Brecht’s most striking poems

The site of this visualization would be Stachek Square, from where the striking workers of 1905 marched on the Winter Palace (stachka means “strike” in Russian).

We decided to bring Brecht’s poem out into this urban space line for line,

carried by so called “engaged” sandwich people.

Bertold Brecht’s body of work was a such an important point of reference

because it contains such a broad variety of aesthetic methods to answer the call of the concrete historical situation. In Brecht’s work, there is a clear understanding of how dialectical mechanisms are always at work in creativity, describing reality as a process of constant change that arises as a result of the conflicts and contradictions that makes the transformation of society possible.

In our piece, we tried to visualise how this dialectic might work in a simple choreographic structure. Silently reconfiguring their body-signs to the soundtrack of passing cars, these sandwich people demonstrate the potential of new representational constellations between protesting singularities from a broad variety of backgrounds and age groups – pensioners, activists, children – thrown into a dialectic of constant change.

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

and after these Perestroyka ——

Now I would like to say more about our newspaper project that for me is most interesting example of researching the possibilities of creating a non-alienated means of production.

I think the newspaper is very important not just for theoreticians

but for the visual artists as well

Because it allows them directly participate in some broader production of

what we might call “knowledge”

Another rather important task of our group is

trying to test in how far printed media

that address questions of politics, philosophy and aesthetics

can be independent and survive.

What does it mean to be independent in a global market situation?

My answer would be rather polemical -

First of all, independence means to recognize in how far you are dependent,

to accept and radicalize the precarious conditions of labor;

and here I would even talk about the idea of radical poverty.

To be consciously “poor” means

to keep from engaging in bigger and bigger medial strategies.

This has to be a conscious decision -

not to accept the basic rules of the market  and sponsorships,

But try to break these rules and establish another mode of production.

In this sense, we could talk about medial subversion,

As a form of tactical anarchism

That pursue a Marxian goal.

When we project these on our publication

then I would mention the following rules:

- construct publication on the basic principles of DIY culture

- Don’t publish ANY sponsors advertisement in your publication

Don’t build any permanent partner relations

with established institutions and state authorities

- Do as many things as possible illegally

- Keep your inner temporality

These preconditions of production are not abstract recommendations -

I am sure that they shape the content of publication activity.

We have already published about 21 issues  -

The newspaper reflects the heterogeneity of our group:

For the members of our collective

The cross-disciplinary encounters are neither articulation

Of personal positions, nor academic exercises,

BUT a non-alienated means of getting together

That demands some important changes in the relations of production

And claims political impact of micro-political interventions.

Each issue of the newspaper is an experiment

That draws the editorial group

Into a heated editorial process,

where nothing is fixed from title till content -

everything is determined by the process of collective learning

Which results in theoretical essays, art projects, open-sourse translations, questionnaires, dialogues, comic-strips etc.

And everyone can becomes an editor, transcriber, artist, translator, writer…

In this sense, we could speak of lifting the division of labor

in order to fight the alienation

that usually accompanies the making of any publications.

By engaging in a collective, highly politicized editorial process,

we often find ourselves articulating (and revising) our own political positions,

reading broadly and inspiring one another,

so that we could talk about the issue of mutual self-education as well.

On the whole, its format could be described as something between

A newspaper and a fanzine.

It is a zine in a traditional sense of the word -

Because our goal is to reclaim the voice of our community

and to speak our affinity groups – make it bigger and better -

the enlightening role of the publication is very important for us.

But it is at the same time a critical journal

because we escape self-indulgent position

and trying to confront the dialogue inside our group

with a broad spectrum of contributors

With those who are interested and challenged by our activity

Those who wish to demonstrate solidarity with us.

Also for local Russian situation such type of publication

is also a provocation gesture

- that claim its own truth and undermine the mainstream of cultural production.

It is also important that we are balancing between local and international context.

I would say that we are trying to approach

a kind of universal and actual topics

but through local optic, history and situation.

It is not easy – and the task of our publication is also about translation -

How to translate local context into international one and back…

The newspaper is published on an irregular basis

and usually in connection with specific events.

It is distributed at high-level international congresses or exhibitions,

but at the same time you can find it

at anarchist’s squats, social forums and universities

where it reaches a broader spectrum of engaged public.

As an artwork or as an intervention

The newspaper is a tactical medium, a trigger

that pushes the reader to perceive and partake of a space

that is on periphery of the dominant order of exchange.

And again – this tactical trigger is aimed at strategic goal

Namely to extend this space

As an experience-base for solidarity

addressing different communities and persons.

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/digg_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/reddit_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/stumbleupon_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/delicious_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/technorati_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/google_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/myspace_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/facebook_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/twitter_48.png

RE-POLITICIZATION OF DE-SCHOOLING, part 2 :: Marina Grzinic

In the first part of my lecture in Belgrade (http://www.tkh-generator.net/sr/openedsource/from-biopolitics-to-necropolitics), page January 2009, more about I introduced two concepts, de-linking and de-coloniality, implicating a certain cut with contemporary processes of capitalist institutionalization, control and subjugation. I can say that my proposal was and is a proposal for the intensification of a re-politicization of life. This re-politicization of life is a critical intervention capable of providing means, goals and forces for dealing with the present reality of global capitalism. Today, capitalism is clearly biopolitics, a radical institutionalization, control and subjugation of life, that needs, I argue, to be re-politicized, intensified, by changes brought with modes of management of life outside the First capitalist world, which is necropolitics.

Biopolitics is a horizon of articulating contemporary capitalist societies from the so-called politics of life, where life (it does not matter anymore, via Giorgio Agamben, if bare/naked life or life with forms) is seen as the zero degree of intervention of each and every politics into contemporary societies. But today capital’s surplus value is based on the capitalization of death (Latin necro) worlds. In the text “Necropolitics,” (2003) Achille Mbembe discusses this new logic of capital and its processes of geopolitical demarcation of world zones based on the mobilization of the war machine. Mbembe claims that the concept of biopolitics, due to the war machine and the state of exception being one of the major logics of contemporary societies, should be replaced with necropolitics. Necropolitics is connected to the concept of necrocapitalism, i.e., contemporary capitalism, which organizes its forms of capital accumulation that involve dispossession and the subjugation of life to the power of death. The necrocapitalist capturing of the social implies new modes of governmentality that are informed by the norms of corporate intensified rationality and deployed in managing violence, social conflicts, fear and the Multitude. No conflict that challenges the supreme requirements of capitalist rationalization is tolerable – economic growth, profit maximization, productivity, efficiency and the like. I argued that with this move Mbembe gave us a possibility to re-politicize biopolitics, saying that it is a time for its intensification as well as its historization.

In this second part of my lecture, I want to go on rearticulating, resuming, rewriting Santiago López Petit’s book, entitled Global Mobilization. Brief Treatise to Attack the Reality (La movilización global. Breve tratado para atacar la realidad) published in Spanish by Editorial Traficantes de Sueños, Barcelona in June 2009. Santiago López Petit is one of the key Spanish contemporary philosophical figures who was involved in workers’ struggles in the 1970s. Today, he participates in several political initiatives along with the groups Oficina 2004 and Espai en Blanc.

Read the rest of this entry »

http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/digg_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/reddit_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/stumbleupon_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/delicious_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/technorati_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/google_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/myspace_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/facebook_48.png http://www.deschoolingclassroom.tkh-generator.net/wp-content/plugins/sociofluid/images/twitter_48.png

Tag Cloud